Hamas Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayya, Filistin Devlet Başkan Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh tarafından aranarak görevi devralması nedeniyle tebrik edildi. Hamas’tan yapılan yazılı açıklamada, eş-Şeyh’in el-Hayya’ya başarılar dilediği belirtildi. Bu telefon görüşmesi, İsmail Heniyye’nin öldürülmesinin ardından Hamas’ın yeni liderinin belirlenmesiyle birlikte Filistin iç siyasetinde dikkat çeken bir diyalog olarak kayıtlara geçti.
Gelişmenin arka planı
İsmail Heniyye’nin 31 Temmuz 2024’te Tahran’da suikasta uğramasının ardından Hamas, liderlik için uzun süredir siyasi büro üyesi olan Halil el-Hayya’yı seçmişti. El-Hayya, Gazze’deki ateşkes müzakerelerinde kilit rol oynamış ve daha önce Heniyye’nin yardımcılığını yürütmüştü. Hüseyin eş-Şeyh ise Mahmud Abbas liderliğindeki Filistin Yönetimi’nde başkan yardımcısı ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) İcra Komitesi genel sekreteri olarak görev yapıyor. İki taraf arasındaki bu telefon görüşmesi, uzun süredir düşmanca ilişkilerle anılan Hamas ile Filistin Yönetimi arasında nadir görülen bir temas olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel boyut
Filistin iç siyasetinde yıllardır süren bölünmüşlük, 2007’den bu yana Gazze’de Hamas, Batı Şeria’da ise Filistin Yönetimi’nin kontrolüyle devam ediyor. Ancak son dönemde Filistinli gruplar arasında uzlaşı çabaları yeniden gündeme gelmişti. Çin’in arabuluculuğunda Temmuz 2024’te Pekin’de imzalanan uzlaşı anlaşması, tüm Filistinli grupları birleştirmeyi hedefliyordu. El-Hayya’nın liderliği, bu birliğin sağlanması açısından kritik bir dönemeç olarak görülüyor. Öte yandan İsrail’in Gazze saldırıları ve bölgedeki insani kriz devam ederken, Filistin Yönetimi ile Hamas arasındaki bu diyalog, uluslararası toplum tarafından da yakından izleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle biliniyor ve özellikle Hamas ile doğrudan temas halinde olan birkaç ülkeden biri. Ankara, Hamas’ın siyasi bürosunun bir döneme İstanbul’da faaliyet göstermesine izin vermişti. El-Hayya’nın liderliğe gelmesi, Türkiye’nin Filistinli gruplar arasındaki uzlaşı çabalarını destekleme politikasıyla örtüşüyor. Öte yandan Filistin Yönetimi ile Hamas arasındaki diyaloğun güçlenmesi, Türkiye’nin bölgedeki nüfuzunu artırabilecek bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Türk dış politikası, bu süreçte hem Filistin Yönetimi hem de Hamas ile ilişkilerini dengede tutarak barışçıl bir çözüm için zemin hazırlamayı amaçlıyor.
