Hamas, Pazar günü yaptığı açıklamada, İsrail güçlerinin Gazze Şeridi'nden tamamen çekilmesini ve Filistinlilere yönelik öldürme eylemlerinin sona erdirilmesini talep etti. Bu çağrı, Hamas Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayye liderliğindeki bir heyetin Mısır'ın başkenti Kahire'de arabulucularla yaptığı görüşmelerin ardından geldi. Açıklamada, ateşkes müzakerelerinin sürdüğü bir dönemde, İsrail'in Gazze'deki askeri varlığını sürdürmesinin barışın önündeki en büyük engel olduğu vurgulandı.
Gelişmenin Arka Planı
Hamas'ın açıklaması, Gazze'deki insani krizin derinleştiği ve ateşkes görüşmelerinin kritik bir aşamaya geldiği bir dönemde yapıldı. Hamas Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayye başkanlığındaki heyet, Mısırlı arabulucularla yaptığı görüşmede, İsrail'in Gazze'den çekilmesi, yerinden edilmiş Filistinlilerin geri dönüşü ve kalıcı ateşkes konularını ele aldı. Hamas, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarını sürdürmesinin, bölgede insani felakete yol açtığını ve Filistin halkının temel haklarını ihlal ettiğini belirtti.
Görüşmeler, Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülüyor. Hamas, önceki müzakerelerde esir takası ve ateşkes konusunda esneklik gösterdiğini ancak İsrail'in sürekli olarak yeni koşullar dayattığını iddia ediyor. İsrail tarafı ise Hamas'ın askeri kanadının imhası hedefinde ısrarcı. Bu durum, müzakerelerin tıkanmasına neden oluyor.
Gazze'deki sağlık otoriteleri, son saldırılarda binlerce kişinin hayatını kaybettiğini, on binlerce kişinin yaralandığını ve altyapının büyük ölçüde tahrip olduğunu açıkladı. Birleşmiş Milletler, Gazze'deki insani durumun felaket boyutunda olduğunu ve acil ateşkes çağrısında bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hamas'ın çağrısı, bölgesel ve küresel aktörlerin ateşkes baskılarını artırdığı bir dönemde geldi. ABD, Mısır ve Katar'ın aylardır sürdürdüğü diplomatik çabalar, tarafları müzakere masasına oturtmayı başarmıştı. Ancak son haftalarda İsrail'in Refah'a yönelik operasyonları ve Hamas'ın direnişi, ateşkes umutlarını zayıflatıyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas'ın yok edilmemesi halinde ateşkesin mümkün olmayacağını söylerken, Hamas ise İsrail'in Gazze'den çekilmesi koşuluyla kalıcı barışa hazır olduğunu vurguluyor. Bu açmaz, bölgedeki gerilimi daha da artırıyor.
Uluslararası toplum, iki devletli çözümün yeniden canlandırılması gerektiğini vurguluyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Gazze'deki durumun 'insanlık dışı' olduğunu belirterek, taraflara derhal ateşkes çağrısında bulundu. Avrupa Birliği ise İsrail'e yönelik bazı yaptırımları tartışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki savaşın başından bu yana ateşkes ve iki devletli çözüm çabalarını desteklemekte, Hamas'la da diyalog kanallarını açık tutmaktadır. Türkiye'nin bölgedeki diplomatik etkinliği, bu tür arabuluculuk girişimlerinde ön plana çıkmasını sağlıyor. Bu gelişme, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki güvenlik ve istikrar endişeleriyle doğrudan ilgili; zira Gazze'deki savaşın yayılma riski, bölgedeki enerji hatlarını ve ticaret yollarını tehdit ediyor. Türkiye, Filistin davasına verdiği desteği sürdürürken, İsrail'le ilişkilerin normalleşme sürecini de dengelemeye çalışıyor. Bu bağlamda, Hamas'ın çağrısı, Türkiye'nin dış politikada aktif bir rol oynayabileceği bir fırsat olarak görülebilir.
