Hamas Sözcüsü, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Gazze hükümetinin acil durum komitesinin feshedilmesinin, idari sorumlulukların yeni kurulan Ulusal Gazze Yönetim Komitesi'ne (NCAG) devredilmesi sürecinin bir parçası olduğunu belirtti. Sözcü, İsrail'in bu geçiş döneminde bölgede bir 'idari boşluk' yaratmaya çalıştığı uyarısında bulundu.
Gelişmenin arka planı
Hamas yönetimindeki Gazze hükümeti, 2007'den bu yana bölgedeki sivil ve idari işleri yürütüyordu. Ancak son aylarda Filistinli gruplar arasındaki uzlaşma çabaları kapsamında, yönetimin kademeli olarak Ulusal Uzlaşı Hükümeti'ne devredilmesi planlanıyordu. Bu bağlamda, Gazze'deki acil durum komitesinin feshedilmesi ve yerine NCAG'ın getirilmesi, Mart 2024'te Hamas ile Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) arasında Kahire'de varılan anlaşmanın bir adımı olarak görülüyor.
Hamas yetkilileri, NCAG'ın Gazze'deki eğitim, sağlık, altyapı ve kamu hizmetleri gibi temel hizmetleri koordine edeceğini, ancak güvenlik ve savunma konularının Hamas'ın sorumluluğunda kalmaya devam edeceğini ifade ediyor. İsrail ise bu geçiş sürecine şüpheyle yaklaşıyor ve Hamas'ın sivil kurumlar üzerindeki kontrolünü sürdüreceği endişesi taşıyor.
Acil durum komitesinin feshedilmesi kararı, Gazze'deki halk arasında çelişkili tepkilere yol açtı. Bazıları bu adımın Filistin içi uzlaşma için önemli bir fırsat olduğunu düşünürken, diğerleri NCAG'ın gerçek anlamda bağımsız olup olmayacağını sorguluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, İsrail-Filistin çatışmasının çözümüne yönelik uluslararası çabaların yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor. ABD, Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen ateşkes görüşmeleri, insani yardımların Gazze'ye ulaştırılması noktasında kritik öneme sahip. NCAG'ın oluşturulması, uluslararası toplumun Gazze'ye yardım akışını kolaylaştırmak için istediği birleşik bir yönetim modeline işaret ediyor.
Ancak İsrail, Hamas'ın NCAG aracılığıyla dolaylı olarak kontrolü elinde tutmasından endişe ediyor. İsrail Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, NCAG'ın Hamas'ın 'sivil kanadı' olarak işlev göreceği iddia edildi. Bu arada Mısır, yeni yapılanmaya destek verirken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölge ülkeleri ise temkinli bir bekleyiş içinde.
BM ve AB, Filistin içi uzlaşının sürdürülebilir barış için gerekli olduğunu vurgularken, Hamas'ın bu hamlesiyle 'tek çatı altında Filistin yönetimi' hedefine yaklaştığı yorumları yapılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin içi uzlaşıyı uzun süredir desteklemekte ve Gazze'de Hamas ile El Fetih arasındaki ayrılığın giderilmesine yönelik çabalara ev sahipliği yapmaktadır. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgede diplomatik ağırlığını artırma potansiyeli taşıyor. Ayrıca, Gazze'deki idari yapının yeniden düzenlenmesi, insani yardım akışını hızlandırabilir ve Türkiye'nin bölgeye yardım gönderme çabalarını kolaylaştırabilir. Ancak İsrail'in 'idari boşluk' iddiası, ateşkes müzakerelerini sekteye uğratabilir ve Ankara'nın arabuluculuk rolünü zorlaştırabilir. Ek olarak, NCAG'ın kurulması, Türkiye'nin tercih ettiği kapsayıcı Filistin yönetimi modeline uygun bir adım olarak değerlendirilebilir.
