Hamas, İran ve Yemen'in İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarına karşı verdikleri tepkileri takdirle karşıladığını ve bu ülkelerin Gazze dahil tüm cephelerde savaşın sona ermesi yönünde çaba gösterdiğini açıkladı. Hamas sözcüsü Hazım Kassim, İran ve Yemen'in tutumunun, bölge ülkeleri arasında İsrail saldırılarına karşı gerçek bir dayanışma modeli oluşturduğunu vurguladı. Açıklama, İsrail'in Lübnan'daki Hizbullah hedeflerine yönelik hava saldırıları ve Yemen'deki Husilere ait füze rampalarının vurulmasının ardından geldi. Kassim, İran'ın savaşı durdurmak için diplomatik girişimlerde bulunduğunu, Yemen'in ise Kızıldeniz'deki ablukayı delerek Filistin'e destek verdiğini belirtti. Bu gelişmeler, bölgesel savaşın yayılma riskini artırırken, uluslararası toplum ateşkes çağrılarını yoğunlaştırıyor.
Gelişmenin arka planı
Hamas sözcüsü Hazım Kassim, yazılı bir açıklama yaparak, İran ve Yemen'in İsrail'in Lübnan'a yönelik artan saldırganlığına karşı gösterdiği tepkileri değerlendirdi. Kassim, "Bu tutum, bölge halklarının gerçek çıkarlarını yansıtmakta ve işgalci düşmana karşı ortak mücadelede önemli bir dayanışma örneği teşkil etmektedir" ifadelerini kullandı. İran, son haftalarda İsrail'in Gazze'deki operasyonları ve Lübnan sınırındaki gerginlik nedeniyle arabuluculuk çabalarını artırırken, Yemen'deki Ensarullah hareketi (Husiler) İsrail ve ABD hedeflerine yönelik saldırılarını sürdürüyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, bölgesel tansiyonun düşürülmesi için Katar ve Suudi Arabistan ile görüşmeler yaparken, Hamas yönetimi de İran'ın savaşı sona erdirme konusundaki kararlılığını memnuniyetle karşıladı.
İsrail'in 7 Ekim sonrası Gazze'de başlattığı askeri operasyonlar, bölgesel bir savaşa dönüşme riski taşıyor. Lübnan sınırında Hizbullah ile İsrail arasında çatışmalar yoğunlaşırken, Yemen'deki Husiler Kızıldeniz'de ticari gemilere saldırarak küresel deniz ticaretini tehdit ediyor. Kassim, İran ve Yemen'in bu süreçteki rolünün, Filistin davasına verilen desteğin somut bir göstergesi olduğunu söyledi. Öte yandan, Mısır ve Katar arabuluculuğunda yürütülen ateşkes müzakereleri ise henüz sonuç vermiş değil.
Bölgesel ve küresel boyut
Hamas'ın bu açıklaması, İsrail ile İran arasındaki gerginliğin tırmanma riskini ortaya koyuyor. İran'ın savaşı sona erdirme çabaları, Tahran'ın doğrudan bir çatışmaya girmek istemediğini ancak vekil güçleri aracılığıyla İsrail'e baskı yapmaya devam edeceğini gösteriyor. Yemen'deki Husiler, İsrail'in Gazze'deki saldırılarına misilleme olarak İsrail'in güneyine balistik füzeler fırlatırken, Kızıldeniz'deki saldırıları da uluslararası toplumun tepkisini çekiyor. ABD ve İngiltere, Husilerin askeri altyapısını vurmak için Yemen'de operasyonlar düzenlerken, İran'ın bu gruplara desteği devam ediyor. Bu durum, bölgede çok cepheli bir savaşın fitilini ateşleyebilir. Lübnan'da Hizbullah, İsrail'e karşı roket saldırılarını artırırken, Suriye'de de İran destekli milisler İsrail hedeflerine yönelik eylemlerini yoğunlaştırıyor. Bölgesel savaş senaryosu, uluslararası enerji fiyatlarını ve küresel ticaret yollarını olumsuz etkiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki çıkarlarını doğrudan ilgilendirmektedir. Türkiye, İsrail ile ticari ilişkilerini sürdürmekle birlikte, Filistin davasına verdiği desteği de vurgulamaktadır. İran ve Yemen'in savaşı sona erdirme çabaları, Türkiye'nin bölgesel istikrar arayışıyla örtüşebilir. Ancak Türkiye'nin Katar ve Suudi Arabistan ile olan ilişkileri, İran'ın bölgesel etkisini dengelemeye yöneliktir. Ayrıca, Türkiye'nin Kızıldeniz'deki ticari çıkarları, Husilerin saldırılarından doğrudan etkilenmektedir. Bu nedenle Ankara, hem ateşkes müzakerelerini desteklemekte hem de kendi diplomatik girişimlerini yürütmektedir. Türkiye'nin bu çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşmesini engellemek için aktif bir rol üstlenmesi beklenebilir.
