Hamas'tan üst düzey bir heyet, Gazze Şeridi'nde devam eden ateşkesin ikinci aşamasına geçiş için müzakerelerde bulunmak üzere Mısır'ın başkenti Kahire'ye ulaştı. Görüşmelerin, ocak ayında yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının birinci aşamasının tam olarak uygulanmasını tamamlamaya ve ikinci aşamaya geçiş için mekanizmalar oluşturmaya odaklanması bekleniyor. Mısırlı ve Katar'lı arabulucuların yanı sıra ABD'li yetkililerin de katıldığı müzakerelerde, esir takası ve insani yardım akışı gibi kritik konular ele alınıyor.
Gelişmenin arka planı
Ateşkes anlaşmasının birinci aşaması, 19 Ocak 2025'te yürürlüğe girmiş ve altı hafta sürmesi öngörülmüştü. Bu aşamada, Hamas elindeki İsrailli rehineleri serbest bırakırken, İsrail de Filistinli mahkumları tahliye etmiş ve Gazze'ye insani yardım girişine izin vermişti. Ancak taraflar arasındaki güvensizlik ve ikinci aşamanın parametreleri konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle süreç tıkanmıştı. İkinci aşamada kalıcı bir ateşkes, İsrail güçlerinin Gazze'den tamamen çekilmesi ve Gazze'nin yeniden inşası için kapsamlı bir planın devreye alınması hedefleniyor. Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde, BM ve uluslararası kuruluşların da gözetiminde bir mekanizma kurulması üzerinde duruluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Gazze'deki ateşkesin kalıcı hale gelmesi, sadece Filistin ve İsrail için değil, tüm Ortadoğu bölgesi için kritik önem taşıyor. Ateşkesin başarısızlığa uğraması, bölgede yeni bir çatışma dalgasını tetikleyebilir. Mısır, ateşkesin sağlanmasında kilit bir rol oynarken, Katar da finansal ve diplomatik desteğiyle süreçte yer alıyor. ABD ise İsrail'in en önemli müttefiki olarak, anlaşmanın uygulanmasında etkili olmaya çalışıyor. Uluslararası toplum, Gazze'deki insani krizin derinleşmemesi için ateşkesin ikinci aşamasına geçilmesini umut ediyor. BM verilerine göre, Gazze'de 2,3 milyon insanın büyük bir kısmı yerinden edilmiş durumda ve temel ihtiyaç maddelerine erişim büyük ölçüde kısıtlı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği tarihsel destek ve Hamas ile kurduğu diplomatik ilişkiler nedeniyle Gazze'deki ateşkes sürecini yakından takip ediyor. Anlaşmanın ikinci aşamaya geçmesi, Türkiye'nin bölgede insani yardım ve yeniden inşa faaliyetlerine daha etkin katılmasının önünü açabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Mısır ve Katar ile koordinasyon halinde hareket etmesi, Doğu Akdeniz'deki enerji denklemleri ve bölgesel güç dengeleri açısından önem taşıyor. Ateşkesin kalıcı olması, Türkiye üzerindeki göç ve güvenlik baskılarını hafifletebilir.
