Hamas, Gazze Şeridi'nde varılan ateşkes anlaşmasının birinci aşamasının uygulanmasını tamamlama ve ikinci aşamasına geçiş için Mısır'ın başkenti Kahire'de arabulucular ve Filistinli gruplarla görüşmelere başladığını bildirdi. Hamas Sözcüsü Hazım Kasım, yaptığı yazılı açıklamada, hareketin üst düzey bir heyetinin Kahire'de Mısırlı ve Katarlı arabulucularla bir araya geldiğini, toplantılarda ateşkesin ilk aşamasının uygulanmasındaki gecikmelerin ele alındığını ve ikinci aşama için hazırlıkların yapıldığını belirtti. Görüşmelerin, insani yardımların Gazze'ye ulaştırılması, esir takası ve kalıcı ateşkesin sağlanması konularını kapsadığı ifade ediliyor.
Görüşmelerin Arka Planı ve Mevcut Durum
Hamas yetkilileri, Kahire'deki toplantıların, ocak ayında varılan ateşkes anlaşmasının birinci aşamasının uygulanmasında ortaya çıkan aksaklıkları gidermek amacıyla düzenlendiğini açıkladı. Anlaşmanın ilk aşaması, çatışmaların durdurulması, insani yardım koridorlarının açılması ve bazı Filistinli tutuklular ile İsrailli rehinelerin takasını öngörüyordu. Ancak taraflar arasındaki güvensizlik ve sahada yaşanan ihlaller, sürecin yavaşlamasına neden oldu. Kasım, “Birinci aşamanın tüm maddelerinin eksiksiz uygulanması ve ikinci aşamaya geçiş için Mısır ve Katar'ın çabalarını memnuniyetle karşılıyoruz” dedi.
Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerde, özellikle Gazze'ye gıda, ilaç ve yakıt sevkiyatının artırılması, hastanelerin yeniden faaliyete geçmesi ve savaş nedeniyle yerinden edilenlerin evlerine dönüşü gibi konular masaya yatırılıyor. İsrail'in ise dolaylı olarak katıldığı görüşmelerde, ateşkesin kalıcı hale getirilmesi ve bölgede yeniden inşa sürecinin başlatılması hedefleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Gazze ateşkesi, sadece Filistin-İsrail çatışması açısından değil, tüm Ortadoğu'nun istikrarı için kritik bir öneme sahip. Anlaşmanın başarıya ulaşması halinde, Lübnan sınırındaki gerilimlerin azalması ve İran destekli grupların saldırılarının durması bekleniyor. Öte yandan, ABD ve Avrupa Birliği, ateşkesin sürdürülmesi için diplomatik baskı yaparken, Birleşmiş Milletler de insani yardımların kesintisiz ulaştırılması çağrısında bulunuyor. Mısır'ın arabuluculuk rolü, bölgedeki nüfuzunu pekiştirirken, Katar'ın mali ve diplomatik katkıları da dikkat çekiyor. İsrail'deki siyasi bölünmeler ve aşırı sağın ateşkese karşı duruşu, sürecin en büyük tehdidi olarak görülüyor.
Analistler, Kahire görüşmelerinin, ikinci aşamada kalıcı bir ateşkes, İsrail askerlerinin Gazze'den tamamen çekilmesi ve bölgenin yeniden imarı gibi daha zorlu konulara zemin hazırlayabileceğini belirtiyor. Ancak taraflar arasındaki temel talepler (İsrail'in güvenlik endişeleri, Hamas'ın siyasi varlığı) uzlaşmayı zorlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze ateşkes sürecine doğrudan arabulucu olarak katılmasa da, Filistin davasına verdiği güçlü destek ve Katar, Mısır gibi aktörlerle işbirliği sayesinde bölgesel gelişmeleri yakından takip etmektedir. Ateşkesin ikinci aşamaya geçmesi, Türkiye'nin insani yardım ulaştırma ve Gazze'nin yeniden inşasında rol üstlenmesi için fırsat yaratabilir. Ancak İsrail ile ilişkilerdeki gerginlik ve Ankara'nın Hamas'a verdiği siyasi destek, süreçteki etkisini sınırlayabilir. Türkiye için bu gelişme, Doğu Akdeniz'de istikrarı koruma ve enerji politikaları açısından da önemlidir; kalıcı bir ateşkes, bölgesel ticaret ve enerji projelerini olumlu etkileyebilir.
