Güney Sudan'ın orta kesimindeki Rumbek kentinde, iki topluluk arasında çıkan çatışmalarda en az 71 kişi öldü. Yetkililer, hükümet güvenlik güçlerinin kentte kontrolü yeniden sağladığını, ancak olayların bölgede gerginliği artırdığını bildirdi. Çatışmalar, dışarıdan gelen grupların bölgeyi ele geçirme girişimiyle başladı.
Olayın Arka Planı ve Çatışmanın Seyri
Rumbek, Güney Sudan'ın Batı Bahr el-Ghazal eyaletinin başkenti ve ülkenin önemli idari merkezlerinden biri. Görgü tanıklarına göre çatışmalar, komşu bölgelerden gelen silahlı grupların kentteki yerel topluluklara saldırmasıyla başladı. Saldırılar sırasında ağır silahlar ve makineli tüfekler kullanıldı; sivil halk panik içinde kaçıştı.
Güney Sudan ordusu ve güvenlik güçleri, birkaç saat süren çatışmaların ardından kente takviye birlikler göndererek duruma müdahale etti. Ordu sözcüsü, "Durum kontrol altına alındı, ancak tansiyon hala yüksek" açıklamasını yaptı. Sağlık yetkilileri, ölü sayısının artmasından endişe edildiğini, yaralıların Rumbek Devlet Hastanesi'nde tedavi altına alındığını belirtti.
Çatışmaların nedeni henüz net olarak bilinmiyor. Ancak bölgede uzun süredir devam eden toprak anlaşmazlıkları, otlak ve su kaynakları üzerindeki rekabet ile siyasi gerilimlerin bu tür olaylara zemin hazırladığı biliniyor. Rumbek, 2013'te başlayan iç savaş sırasında da çatışmalara sahne olmuş, 2018 barış anlaşmasına rağmen yerel düzeyde silahlı gruplar arası çatışmalar zaman zaman devam ediyor.
Birleşmiş Milletler Güney Sudan Misyonu (UNMISS), olayla ilgili derhal soruşturma başlatılması çağrısı yaptı. Misyon, sivil halkın korunması için ek önlemler alındığını duyurdu. İnsan hakları örgütleri, son yıllarda ülke genelinde topluluklar arası şiddetin arttığına dikkat çekiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Güney Sudan, dünyanın en genç ülkesi olarak 2011'de bağımsızlığını kazandıktan sonra istikrarsızlıkla boğuşuyor. Ülke, petrol rezervleri açısından zengin olsa da yolsuzluk, kötü yönetim ve iç çatışmalar nedeniyle ekonomik kriz içinde. 2018'de imzalanan barış anlaşması, başkan Salva Kiir ile eski yardımcısı Riek Machar arasındaki güç paylaşımını öngörüyordu; ancak anlaşmanın uygulanması yavaş ilerliyor ve yerel düzeyde şiddet olayları sürüyor.
Rumbek'teki çatışmalar, ülkedeki kırılgan güvenlik durumunu gözler önüne seriyor. Birleşmiş Milletler'e göre, Güney Sudan'da 2022'de yaklaşık 2,3 milyon kişi yerinden edilmiş durumda ve insani yardıma muhtaç. Bölgedeki çatışmalar, insani yardım kuruluşlarının çalışmalarını da zorlaştırıyor.
Doğu Afrika'daki istikrarsızlık, komşu ülkeleri de etkiliyor. Uganda, Kenya ve Etiyopya gibi ülkeler, Güney Sudan'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. Bölgesel örgüt IGAD (Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi), taraflar arasında arabuluculuk girişimlerini sürdürüyor. Ancak uluslararası toplumun ilgisi, Ukrayna ve Gazze gibi krizler nedeniyle Güney Sudan'a yeterince yönelmiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Güney Sudan'daki çatışmalar, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki istikrar arayışını doğrudan etkiliyor. Türkiye, son yıllarda Afrika'da açılım politikası kapsamında Güney Sudan'a insani yardım ve kalkınma desteği sağlıyor; TİKA aracılığıyla su kuyuları, hastaneler ve tarım projeleri yürütüyor. Ancak artan güvensizlik, bu projelerin sürdürülebilirliğini riske atıyor. Ayrıca, bölgedeki istikrarsızlık, Türkiye'nin Kızıldeniz ve Doğu Afrika'daki ticaret yolları güvenliği açısından da endişe verici. Türkiye'nin, barış sürecine daha fazla diplomatik destek vermesi ve insani yardımları artırması, bölgedeki etkinliğini güçlendirebilir.
