Lübnan'ın güney kesiminde, İsrail ile Hizbullah arasında 2023 yılında yaşanan son çatışmalarda 11 binin üzerinde binanın tamamen yıkıldığı açıklandı. Birleşmiş Milletler ve Lübnanlı kaynaklara dayandırılan bir rapora göre, savaşın yoğun olarak yaşandığı bölgelerde evler, okullar ve hastaneler dahil olmak üzere geniş çaplı bir yıkım meydana geldi. Raporda, çatışmaların başlamasından bu yana güney Lübnan'da en az 11.200 binanın tamamen kullanılamaz hale geldiği belirtiliyor. Bu rakam, daha önceki çatışmalarla karşılaştırıldığında, bölgede yaşanan en büyük maddi yıkımlardan birine işaret ediyor.
Gelişmenin arka planı
İsrail ile Lübnan arasındaki gerilim, özellikle Hizbullah'ın güney Lübnan'daki varlığı ve İsrail'in kuzey sınırına yönelik roket saldırıları nedeniyle uzun yıllardır devam ediyor. 2023 yılının sonlarında tırmanan çatışmalar, İsrail ordusunun hava saldırıları ve topçu ateşiyle karşılık vermesiyle şiddetlendi. Raporda, yıkılan binaların büyük bir kısmının sivil altyapı olduğu, sivillerin evlerini terk etmek zorunda kaldığı ve bölgede insani bir krizin baş gösterdiği kaydediliyor. Lübnan hükümeti, uluslararası topluma yardım çağrısında bulunurken, savaşın ekonomik etkilerinin de ağır olduğu vurgulanıyor. Özellikle güneydeki tarım arazileri ve zeytinlikler büyük zarar görmüş durumda.
Bölgesel boyut ve uluslararası tepkiler
Savaşın boyutu, bölgesel dengeleri de etkiliyor. İran destekli Hizbullah'ın İsrail'e karşı direnişini sürdürmesi, Lübnan'ı yeniden bir çatışma alanına çevirirken, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği ateşkes çağrılarını yineliyor. ABD ise İsrail'in meşru müdafaa hakkını tanımakla birlikte, sivil kayıpların azaltılması için İsrail'e çağrıda bulunuyor. Raporda ayrıca, bölgedeki mayın ve patlamamış mühimmatların siviller için uzun vadeli bir tehdit oluşturduğu, yeniden inşa çalışmalarının ise yıllar alabileceği belirtiliyor. Suriye'den gelen mülteci akınının da etkisiyle Lübnan'ın zaten kırılgan olan ekonomisi bu yıkımla daha da derin bir krize sürükleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Güney Lübnan'daki bu yıkım, Türkiye'nin bölgedeki insani yardım çabalarını ve diplomatik girişimlerini yakından ilgilendiriyor. Türkiye, daha önce Lübnan'daki yeniden inşa süreçlerine katkı sağlamış ve iki ülke arasındaki ticari ilişkileri canlı tutmaya çalışmıştı. Yıkımın boyutunun büyüklüğü, Türk inşaat firmaları için yeni bir pazar oluşturabilirken, aynı zamanda bölgedeki istikrarsızlığın artması Türkiye'nin sınır güvenliği ve mülteci politikası üzerinde ek baskı yaratabilir. Ankara'nın, hem insani yardım kuruluşları aracılığıyla sahada hazır bulunması hem de diplomatik kanallarla tarafları sakinleştirmeye çalışması bekleniyor.
