Güney Kore'de yapay zeka teknolojilerine yatırım yapan bireysel yatırımcılar, son iki yılda elde ettikleri büyük getirileri riskli bir şekilde aşırı ısınmış konut piyasasına kanalize ediyor. Hükümetin defalarca uyarılarına ve piyasa düzenleme girişimlerine rağmen, özellikle Seul ve çevresinde konut fiyatları rekor seviyelere ulaştı. Yatırımcılar, Nvidia başta olmak üzere küresel AI şirketlerinin hisselerinden sağladıkları yüzde 100'ü aşan karları, gayrimenkul alımlarında kullanıyor. Bu durum, ekonomistlerin 'balon' uyarıları yapmasına ve merkez bankasının faiz artırımı baskısı altında kalmasına yol açıyor.
AI Hisse Rallisi ve Emlak Piyasasına Sıçrama
Güney Kore borsasında işlem gören AI temalı hisseler, özellikle yarı iletken üreticisi SK Hynix ve Samsung Electronics'in yapay zeka çipi bölümleri, son 18 ayda ortalama yüzde 150 değer kazandı. Küçük yatırımcılar, bu hisselerdeki karlarını realize ederek elde ettikleri nakdi, geleneksel olarak en güvenli liman gördükleri konut piyasasına aktarıyor. Seul'de ortalama konut fiyatı 2023'te yüzde 18 artarken, 2024'ün ilk çeyreğinde bu artış yüzde 12'ye ulaştı. Güney Kore Merkez Bankası (BOK), konut kredilerindeki hızlı yükseliş nedeniyle faiz oranlarını yüzde 4,5'e çıkarmak zorunda kaldı, ancak bu bile talebi soğutmaya yetmedi.
Hükümet, vergi avantajları ve düzenlemelerle yatırımcıları menkul kıymetlere yönlendirmeye çalışsa da, emlak kültürünün derin köklü olduğu ülkede başarı sağlayamadı. Maliye Bakanı Choi Sang-mok, 'Yapay zeka yatırımları ülkemize büyük bir sermaye girişi sağladı, ancak bu sermayenin verimli alanlara yönlendirilmesi gerekiyor' açıklamasını yaptı. Ancak yatırımcılar, konut fiyatlarının sürekli artacağı beklentisiyle gayrimenkulden vazgeçmiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Benzer Eğilimler
Bu durum, yalnızca Güney Kore'ye özgü değil. Japonya, Tayvan ve ABD'de de yapay zeka hisselerinden kazanan yatırımcıların benzer şekilde emlak piyasasına yöneldiği gözlemleniyor. Özellikle Tokyo ve Taipei'de konut fiyatları, AI sektöründen kaynaklanan bu sermaye akışıyla yükseliyor. Küresel ölçekte, yapay zeka devriminin yarattığı zenginlik, verimli yatırım araçlarının kısıtlı olduğu ekonomilerde emlak balonlarını tetikleyebilir. IMF, bu yılki Küresel Finansal İstikrar Raporu'nda, teknoloji hisselerindeki karların konut piyasalarına aktarılmasının sistemik risk oluşturabileceği uyarısında bulundu. Güney Kore örneği, bu riskin en somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de yapay zeka şirketlerine yatırım yapan bireysel yatırımcılar benzer bir davranış sergileyebilir. Özellikle enflasyonist ortamda gayrimenkulün güvenli liman olarak görülmesi, bu eğilimi güçlendiriyor. Ancak Türkiye'de konut piyasası zaten yüksek faiz ve arz sorunlarıyla boğuşurken, AI karlarının buraya yönelmesi fiyatları daha da artırabilir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın, benzer bir balonun önüne geçmek için düzenleyici adımlar atması gerekebilir. Ayrıca, küresel AI yatırım trendlerinin Türk sermaye piyasalarına etkisi yakından izlenmeli.
