Güney Kore Yüksek Mahkemesi, geçen salı günü, 2024 yılında 23 işçinin hayatını kaybettiği fabrika yangınıyla ilgili olarak Aricell CEO'su Park Soon-kwan hakkında verilen 4 yıl hapis cezasını onadı. Karar, aralarında Çinli anne Li Shun-ji'nin de bulunduğu mağdur aileleri tarafından büyük tepkiyle karşılandı. Li, "Güney Kore'nin yasaları nasıl bu kadar zayıf olabilir? Yirmi üç kişi öldü!" diyerek infialini dile getirdi.
Yangının Arka Planı ve Yargı Süreci
Yangın, 2024 yılında Aricell'in Hwaseong'daki lityum pil fabrikasında meydana geldi. İşçilerin çoğu, yangın sırasında fabrikanın üst katlarında mahsur kaldı ve zehirli duman nedeniyle hayatını kaybetti. Olayın ardından başlatılan soruşturmada, şirketin güvenlik önlemlerini ihmal ettiği ve işçilerin tahliyesi için yeterli önlem almadığı ortaya çıktı. Savcılık, Park Soon-kwan ve diğer yöneticiler hakkında adam öldürme ve iş güvenliği ihlali suçlamalarıyla dava açtı. Alt mahkeme, Park'ı 2025 yılında 4 yıl hapis cezasına çarptırdı. Temyiz mahkemesi bu cezayı onarken, Yüksek Mahkeme de geçen salı günü verilen kararı kesinleştirdi. Karar, mağdur aileleri ve kamuoyunda adaletin yerini bulmadığı eleştirilerine neden oldu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu dava, Güney Kore'de iş güvenliği ve yabancı işçi hakları konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Ülkede son yıllarda artan yabancı işçi sayısı, beraberinde güvenlik standartlarının yetersizliği ve denetim eksikliği gibi sorunları getiriyor. Olayda hayatını kaybeden işçilerin çoğunun Çinli ve diğer Asya ülkelerinden gelen göçmen işçiler olması, konunun uluslararası boyutunu gözler önüne seriyor. Güney Kore hükümeti, olayın ardından iş güvenliği yasalarında reform yapma sözü vermişti ancak aileler, cezaların caydırıcı olmadığını ve sorumluların yeterince cezalandırılmadığını savunuyor. Uluslararası çalışma örgütleri de davayı yakından takip ediyor. Benzer şekilde, dünya genelinde sanayi kazalarında şirket yöneticilerinin kişisel sorumluluğu konusu giderek daha fazla gündeme geliyor. Bu karar, özellikle gelişmekte olan ülkelerde faaliyet gösteren çok uluslu şirketler için emsal teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Güney Kore'de yaşanan bu olay, Türkiye'deki iş güvenliği tartışmalarını ve yabancı işçi haklarını akıllara getiriyor. Türkiye'de de son yıllarda artan yabancı işçi istihdamı, kayıt dışılık ve güvenlik standartları konusunda endişelere yol açıyor. Özellikle inşaat, tekstil ve tarım gibi sektörlerde çalışan göçmen işçiler, benzer risklerle karşı karşıya. Ayrıca, iş kazalarında şirket yöneticilerinin cezai sorumluluğu Türkiye'de de sıkça tartışılan bir konu. Bu dava, Türkiye'nin iş güvenliği mevzuatını ve denetim mekanizmalarını gözden geçirmesi için bir uyarı niteliğinde. Uluslararası alanda ise, çok uluslu şirketlerin tedarik zincirlerinde insan haklarına saygı göstermesi ve yerel yasalara uyum sağlaması yönündeki baskılar artabilir. Türkiye, Avrupa Birliği ile ilişkilerinde iş güvenliği standartlarını yükseltme taahhüdü çerçevesinde bu tür gelişmeleri dikkate almalı.
