Güney Kore'de perakende yatırımcılar için kullanılan tabirle "karıncalar" (ants) için kötü bir haftaydı. Ülkenin borsa tarihinde görülmemiş bir çöküşün ardından, tam 1.2 milyon yatırımcı margin call (teminat tamamlama çağrısı) ile karşı karşıya kaldı. Bu rakam, Güney Kore'nin yetişkin nüfusunun yüzde 3'ünden fazlasına tekabül ediyor ve borsa spekülasyonunun ne kadar aşırı boyutlara ulaştığını gözler önüne seriyor. Çöküşün etkileri sadece Kore yarımadasıyla sınırlı kalmadı; Asya piyasalarında dalga etkisi yaratarak bölgesel bir endişe dalgasına yol açtı.
Çöküşün Perde Arkası: Aşırı Kaldıraçlı Alım Satım
Güney Kore borsası (KOSPI), yılbaşından bu yana yüzde 25'ten fazla değer kaybetti. Özellikle teknoloji hisselerindeki sert düşüş, yüksek kaldıraçla işlem yapan perakende yatırımcıları vurdu. "Karıncalar" olarak bilinen bu yatırımcılar, genellikle borçlanarak hisse senedi alımı yapıyor. Kore'de bireysel yatırımcıların toplam kaldıraçlı pozisyonları 2023 sonunda 25 trilyon wonun (yaklaşık 19 milyar dolar) üzerindeydi. Çöküş sırasında aracı kurumlar, düşen teminat seviyelerini karşılamak için zorunlu satışlara gitti ve bu da düşüşü hızlandırdı.
Yetkililer, piyasadaki volatilitenin kontrol altına alınması için geçici olarak açığa satış yasağı getirdi. Ancak bu önlem, paniği tamamen durdurmaya yetmedi. Kore Merkez Bankası, piyasalara likidite sağlamak için acil repo ihaleleri düzenledi. Bu gelişmeler, ülkede yaklaşan genel seçimler öncesinde hükümet üzerinde de baskı oluşturuyor.
Asya Piyasalarına Bulaşan Panik
Güney Kore'deki çöküş, kısa sürede Asya'nın diğer borsalarına da sıçradı. Japonya'da Nikkei endeksi haftalık bazda yüzde 4, Hong Kong'da Hang Seng yüzde 3, Çin'de Şanghay Bileşik Endeksi ise yüzde 2,5 değer kaybetti. Tayvan ve Singapur borsaları da benzer kayıplar yaşadı. Analistler, Kore'deki margin call'ların yarattığı satış baskısının bölgesel yatırımcı güvenini sarstığını belirtiyor. Ayrıca, Koreli yatırımcıların yurt dışındaki mevduatlarını çekerek yurt içi pozisyonlarını kapatmaya çalıştığı, bunun da diğer Asya para birimleri üzerinde baskı yarattığı bildiriliyor.
Kriz, aynı zamanda küresel risk iştahındaki azalmanın bir yansıması olarak görülüyor. ABD faizlerinin yüksek seyretmesi ve jeopolitik gerilimler, Asya piyasalarını zaten kırılgan hale getirmişti. Kore'deki çöküşün, bölgede daha geniş çaplı bir düzeltmenin habercisi olabileceğinden endişe ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Güney Kore'deki borsa çöküşü, Türkiye için doğrudan bir risk oluşturmasa da, gelişmekte olan piyasalara yönelik risk iştahının azalması açısından önem taşıyor. Benzer şekilde yüksek kaldıraçlı işlemlerin yaygın olduğu Türkiye'de, Borsa İstanbul'da da perakende yatırımcı oranı yüksek. Kore'deki margin call dalgasının bulaşıcı etkisi, küresel yatırımcıların gelişmekte olan piyasalardan çıkışını hızlandırabilir. Bu durum, Türkiye'nin cari açık finansmanını zorlaştırabilir ve TL üzerinde baskı yaratabilir. Ayrıca, Kore ile Türkiye arasında savunma sanayiinde güçlenen işbirliği göz önüne alındığında, önemli bir ticari partnerin ekonomik istikrarsızlığı, ikili ticareti de etkileyebilir.
