Güney Kore hükümeti, yarı iletken (chip) ve yapay zeka (AI) sektörlerinde küresel rekabette geri kalmamak için 1 trilyon dolarlık (yaklaşık 32 katrilyon Güney Kore wonu) dev bir yatırım planı açıkladı. Plan, özel sektörle işbirliği içinde 2027 yılına kadar hayata geçirilecek ve ülkenin teknoloji altyapısını kökten dönüştürmeyi hedefliyor. Güney Kore Cumhurbaşkanı Yoon Suk Yeol, yatırımın ülkenin yarı iletken üretiminde lider konumunu pekiştireceğini ve yapay zeka alanında da söz sahibi olmasını sağlayacağını belirtti. Açıklama, bölgesel rakiplerin benzer hamleleriyle aynı döneme denk geliyor.
Yatırım planının ayrıntıları ve hedefleri
Plan kapsamında, yarı iletken fabrikalarının kurulumu, Ar-Ge tesislerinin genişletilmesi ve yapay zeka araştırma merkezlerinin oluşturulması öngörülüyor. Özellikle Samsung Electronics ve SK Hynix gibi dev şirketlerin de dahil olduğu özel sektör, bu yatırımın büyük kısmını üstlenecek. Hükümet ise vergi indirimleri, düzenleyici kolaylıklar ve doğrudan fonlama yoluyla süreci destekleyecek.
Güney Kore, halihazırda dünyanın en büyük hafıza çipi üreticisi konumunda ve küresel yarı iletken pazarında yüzde 20'ye yakın bir paya sahip. Ancak Tayvan, Çin ve Japonya gibi rakiplerin son yıllarda devasa yatırımlarla sektörde atağa geçmesi, Seul yönetimini harekete geçirdi. Özellikle Tayvan merkezli TSMC'nin 3 nanometre ve daha ileri üretim teknolojilerindeki liderliği ve Çin'in yarı iletkende kendine yeterlilik hedefi, Güney Kore için önemli bir tehdit oluşturuyor.
Yapay zeka alanındaki yatırımlar ise özellikle doğal dil işleme, büyük veri analitiği ve otonom sistemler gibi alanlara odaklanacak. Güney Kore, Korece dil modelleri geliştirmede dünyanın önde gelen ülkelerinden biri olarak tanınıyor ve bu alandaki yatırımla küresel AI yarışında söz sahibi olmayı hedefliyor.
Bölgesel rekabet ve küresel yansımalar
Güney Kore'nin bu hamlesi, Asya-Pasifik bölgesinde yarı iletken ve AI alanında yaşanan rekabetin bir yansıması. Tayvan, 2021-2025 yılları arasında yarı iletken sektörüne yaklaşık 120 milyar dolar yatırım yapmayı planlarken, Japonya da TSMC ile ortak fabrika kurulumu da dahil olmak üzere 10 milyar dolarlık teşvikler hazırladı. Çin ise 'Made in China 2025' stratejisi kapsamında yarı iletkende ithalat bağımlılığını azaltmak için yüz milyarlarca dolar harcıyor. ABD ve Avrupa Birliği de benzer şekilde, tedarik zinciri güvenliği ve teknolojik bağımsızlık hedefleriyle teşvik paketleri açıklamış durumda.
Uzmanlar, bu küresel yatırım yarışının yarı iletken fiyatlarını düşürebileceğini ve yeni teknolojilerin daha hızlı yaygınlaşmasını sağlayabileceğini belirtiyor. Ancak aynı zamanda, teknolojik bloklaşma ve jeopolitik gerilimlerin derinleşmesi riskini de beraberinde getiriyor. Özellikle Çin-Tayvan gerilimi ve ABD-Çin teknoloji savaşı, yatırım kararlarını etkileyen önemli faktörler arasında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Güney Kore'nin bu dev yatırım planı, Türkiye için dolaylı ama önemli etkiler barındırıyor. Türkiye, savunma sanayiinde Güney Kore ile işbirliğini derinleştirirken, yarı iletken ve AI alanında da potansiyel ortaklıkları gündemine alabilir. Güney Kore'nin teknolojik atılımı, Türk teknoloji şirketlerine tedarik zincirine entegre olma fırsatları sunabilir. Öte yandan, küresel yarı iletken arzının artması Türkiye'nin bu kritik bileşenlere erişimini kolaylaştırabilir. Türkiye'nin kendi milli teknoloji hamlesi kapsamında benzer bir yatırım stratejisi geliştirmesi, bu rekabet ortamında önem kazanıyor.
