Güney Amerika Futbol Konfederasyonu (CONMEBOL) Başkanı Alejandro Domínguez, 2030 FIFA Dünya Kupası'nın 64 takıma çıkarılması için resmi olarak kampanya başlattı. Paraguaylı futbol yöneticisi, turnuvanın 100. yıl dönümüne denk gelmesi nedeniyle bu genişlemenin sembolik ve sportif açıdan önemli olduğunu savunuyor. Domínguez'in önerisi, mevcut 48 takımlı formatın 16 takım daha artırılmasını içeriyor. Plan, FIFA Konseyi'nde onaylanması halinde, 2030'da Uruguay, Arjantin ve Paraguay'ın ev sahipliğinde yapılacak turnuvayı tarihin en büyük futbol organizasyonu haline getirecek.
Genişleme planının arka planı
Domínguez, Asunción'da düzenlenen CONMEBOL Kongresi'nde yaptığı konuşmada, "Dünya Kupası'nı 64 takıma çıkarmak, futbolun küresel erişimini artırmak ve daha fazla ülkeye katılım fırsatı vermek için bir fırsat" dedi. Plan, şu anda 48 takımla oynanması planlanan 2026 ABD-Meksika-Kanada ortak turnuvasının hemen ardından gelecek. FIFA, 2026'dan itibaren uygulanacak 48 takımlı formatı 2017'de onaylamıştı. Ancak Domínguez, 2030'un özel bir yıl olduğunu ve bu nedenle daha büyük bir kutlama yapılması gerektiğini vurguluyor. 2030 turnuvası, ilk Dünya Kupası'nın 1930'da Uruguay'da düzenlenmesinin 100. yıl dönümüne denk geliyor. Uruguay, Arjantin ve Paraguay'ın ortak ev sahipliği yapacağı turnuva, aynı zamanda ilk kez üç ülke tarafından organize edilecek.
CONMEBOL başkanı, genişlemenin sadece sembolik değil, aynı zamanda sportif açıdan da adil olacağını savunuyor. Şu anda 211 FIFA üyesi ülke var ve 64 takım, toplam üye sayısının yaklaşık yüzde 30'una denk geliyor. Domínguez, "Daha fazla takım, daha fazla heyecan ve daha fazla küresel katılım demek" ifadelerini kullandı. Ancak eleştirmenler, turnuvanın kalitesinin düşeceğini ve maç sayısının artmasının oyuncuların sağlığını olumsuz etkileyeceğini belirtiyor. Ayrıca lojistik açıdan 64 takımın oynatılmasının büyük bir organizasyon gerektirdiği ve ev sahibi ülkelerin altyapı yatırımlarını artırması gerektiği ifade ediliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Öneri, özellikle Asya ve Afrika futbol konfederasyonlarından destek görüyor. AFC Başkanı Şeyh Salman bin İbrahim Al Halife, konuyla ilgili bir açıklamada, "64 takımlı bir Dünya Kupası, Asya gibi büyüyen futbol bölgelerine daha fazla katılım şansı verir" dedi. CAF Başkanı Patrice Motsepe de benzer bir görüş belirtti. Ancak UEFA ve Avrupa Kulüpler Birliği (ECA), yoğun maç takvimi nedeniyle genişlemeye karşı çıkıyor. UEFA Başkanı Aleksander Čeferin, "Futbolun kalitesini korumalıyız. Daha fazla takım, daha az kaliteli maç anlamına gelebilir" şeklinde konuştu. 2026 turnuvasında maç sayısı 64'ten 104'e çıkarken, 64 takımlı bir turnuvada bu sayı 128'e ulaşabilir. Bu da oyuncuların dinlenme süresini azaltacak ve sakatlık riskini artıracak.
Ekonomik açıdan, FIFA genişlemenin gelirleri artıracağını hesaplıyor. 2022 Katar Dünya Kupası'nda 7,5 milyar dolar gelir elde eden FIFA, 64 takımlı turnuvada bu rakamın 10 milyar doları aşabileceğini öngörüyor. Ancak eleştirmenler, artan maliyetlerin küçük federasyonlara yük getireceğini savunuyor. Domínguez'in önerisi, FIFA Konseyi'nde 2024 yılı sonuna kadar oylamaya sunulabilir. Oylamada, herhangi bir konfederasyonun tek başına veto yetkisi olmadığı için, Asya ve Afrika desteğiyle planın geçme ihtimali yüksek görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, 2024 itibarıyla FIFA sıralamasında 35. sırada yer alıyor ve 1954'ten bu yana Dünya Kupası'na yalnızca iki kez katılabildi. 64 takımlı format, Türkiye'nin turnuvaya katılma şansını önemli ölçüde artıracak. UEFA'dan 16 takımın katıldığı mevcut sistemde Türkiye, güçlü rakiplerle mücadele etmek zorunda kalırken, yeni formatla daha fazla Avrupa takımı turnuvaya katılabilecek. Bu, Türk futbolunun uluslararası alanda görünürlüğünü artırabilir ve genç oyuncuların gelişimine katkı sağlayabilir. Ayrıca, Türkiye'nin 2030 turnuvasına aday olma düşüncesi olmasa da, genişleme planı, Türkiye Futbol Federasyonu'nun uzun vadeli hedefleriyle örtüşüyor. Ancak artan maç sayısı, Türk milli takım oyuncularının yurt dışı kulüplerdeki yoğun takvimini daha da zorlaştırabilir.
