Güney Afrika Cumhuriyeti'nin batısındaki Mossel Bay kasabasında hafta sonu patlak veren yabancı karşıtı şiddet olaylarında, Mozambik vatandaşı beş kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Mozambik Dışişleri Bakanlığı tarafından 2 Haziran'da yapılan resmî açıklamada, saldırılarda ölenlerin tamamının Mozambik uyruklu olduğu doğrulandı. Olaylar, pazartesi günü Johannesburg ve Maputo'dan gelen haberlerle dünya kamuoyuna duyuruldu. Saldırıların, bölgede artan işsizlik ve ekonomik zorluklarla bağlantılı olarak yabancılara yönelik nefret söyleminin yeniden yükselişe geçtiği bir dönemde meydana gelmesi dikkat çekiyor. Güney Afrika polisi, olayla ilgili soruşturma başlattığını ancak henüz gözaltı yapılmadığını açıkladı.
Gelişmenin arka planı: Yabancı düşmanlığı yeniden alevlendi
Mossel Bay, Batı Kap eyaletine bağlı küçük bir sahil kasabası olmasına rağmen son yıllarda artan göçmen nüfusuyla dikkat çekiyor. Özellikle Mozambik, Zimbabve ve Malavi gibi komşu ülkelerden gelen işçiler, inşaat ve tarım sektörlerinde çalışmak için bu bölgeyi tercih ediyor. Yerel halk arasında yaygınlaşan 'yabancılar işlerimizi elimizden alıyor' söylemi, zaman zaman şiddet olaylarına dönüşüyor.
Geçtiğimiz hafta sonu yaşanan olaylarda, bir grup Güney Afrikalı, yabancı işçilerin kaldığı bir binaya saldırdı. Saldırganların taş ve sopalarla gerçekleştirdiği eylemlerde beş Mozambik vatandaşı yaşamını yitirdi, çok sayıda kişi de yaralandı. Görgü tanıkları, saldırının önceden planlandığını ve sosyal medyada yabancı karşıtı paylaşımlarla kışkırtıldığını iddia ediyor. Mozambik hükümeti, Güney Afrika makamlarına olayı kınadıklarını bildirirken, vatandaşlarının güvenliğinin sağlanması çağrısında bulundu.
Bölgesel ve küresel boyut: Afrika'da yabancı düşmanlığının yükselişi
Güney Afrika, dünyanın en yüksek işsizlik oranlarına sahip ülkelerinden biri olarak biliniyor. Resmî verilere göre genç işsizlik oranı yüzde 60'ı aşmış durumda. Ekonomik eşitsizlikler ve yoksulluk, toplumda yabancılara karşı düşmanca bir atmosfer yaratıyor. Özellikle son on yılda Johannesburg ve Durban gibi büyük şehirlerde yaşanan yabancı karşıtı pogromlar, bölgesel istikrarı tehdit eden bir boyut kazandı.
Afrika Birliği, bu tür saldırıları defalarca kınamış olsa da, yapıcı bir çözüm üretemedi. Mozambik gibi saldırılara maruz kalan ülkeler, vatandaşlarının korunması için diplomatik girişimlerde bulunsa da, Güney Afrika'nın iç siyasetinde yabancı düşmanlığının oy getiren bir söylem haline gelmesi çözümü zorlaştırıyor. Uzmanlar, bu tür olayların kıtada işgücü hareketliliğini olumsuz etkilediğini ve bölgesel entegrasyon çabalarına zarar verdiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Güney Afrika'daki yabancı karşıtı saldırılar, Türkiye için doğrudan bir tehdit oluşturmasa da, Afrika kıtasındaki güvenlik ve istikrarı etkilemesi açısından önem taşıyor. Türkiye'nin son yıllarda Afrika ile artan ticari ve diplomatik ilişkileri göz önüne alındığında, bölgede yaşanan bu tür toplumsal çatışmalar, Türk iş insanları ve yatırımları için dolaylı riskler barındırabilir. Ayrıca, benzer yabancı düşmanlığı eğilimlerinin diğer Afrika ülkelerine sıçraması, Türkiye'nin kıtadaki yumuşak güç stratejisini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, Ankara'nın bölgesel istikrarı destekleyici politikalar izlemesi ve Mozambik gibi müttefik ülkelerle dayanışma mesajları vermesi beklenebilir.
