İngiltere hükümeti, 16 ve 17 yaşındaki gençleri kapsayan bir gece sosyal medya sokağa çıkma yasağı planlıyor. Uygulama, hâlihazırda 16 yaş altı için geçerli olan sosyal medya yasağının genişletilmesi anlamına geliyor. Plan kapsamında belirli uygulamalara varsayılan olarak gece yarısı ile sabah 6 arasında erişim engellenecek. Ancak bu yasak zorunlu olmayacak; gençler ve aileler dilerse bu kısıtlamayı kaldırabilecek. Hükümet, düzenlemenin çevrimiçi zararları azaltmayı amaçladığını belirtiyor. Uzmanlar ise uygulamanın etkinliğini sorguluyor.
Gelişmenin arka planı
İngiltere'de çocukların çevrimiçi güvenliği uzun süredir tartışma konusu. Geçtiğimiz yıl kabul edilen Çevrimiçi Güvenlik Yasası, sosyal medya platformlarına zararlı içerikleri kaldırma yükümlülüğü getirmişti. Ancak hükümet, özellikle ergenler arasında uyku yoksunluğu, siber zorbalık ve zararlı içeriklere maruz kalma gibi sorunların devam ettiğini savunuyor.
Yeni düzenleme, 16 yaş altı için daha önce duyurulan sosyal medya yasağının bir uzantısı olarak görülüyor. Hükümet yetkilileri, gençlerin gece saatlerinde kontrolsüz şekilde sosyal medyada vakit geçirmesinin uyku düzenlerini bozduğunu ve ruh sağlığını olumsuz etkilediğini belirtiyor. Ancak eleştirmenler, yasağın uygulanabilirliğinin zor olduğunu ve gençlerin kolayca VPN gibi araçlarla bu kısıtlamayı aşabileceğini ifade ediyor.
Ayrıca, sokağa çıkma yasağının zorunlu olmaması, etkinliğini daha da tartışmalı hale getiriyor. Ailelerin bu ayarı değiştirebilmesi, aslında yasağın sadece bilinçli ebeveynler için işe yarayacağı anlamına geliyor. Teknoloji şirketleri ise düzenlemeye uyum sağlamak için yeni araçlar geliştirmek zorunda kalacak.
Bölgesel veya küresel boyut
İngiltere'nin bu adımı, dünya genelinde çocukların çevrimiçi güvenliği konusunda artan düzenleme eğiliminin bir parçası. Avrupa Birliği, Dijital Hizmetler Yasası ile büyük platformlara daha sıkı kurallar getirirken, ABD'de de benzer tartışmalar sürüyor. Avustralya, geçtiğimiz yıl 16 yaş altı için sosyal medya yasağı getiren ilk ülke olmuştu.
Ancak bu tür kısıtlamaların ifade özgürlüğü ve dijital haklar bağlamında tartışmalı olduğu da unutulmamalı. Bazıları, devletin internet kullanımına müdahalesinin sınır tanımaz hale gelebileceği uyarısında bulunuyor. Diğer yandan, sosyal medya şirketleri bu tür düzenlemelerin iş modellerine zarar verdiğini savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de benzer tartışmalar zaman zaman gündeme geliyor. Özellikle sosyal medya kullanımının yaygın olduğu genç nüfus, çevrimiçi zararlara karşı hassas. Ancak Türkiye'deki mevcut düzenlemeler daha çok içerik denetimine odaklanırken, belirli saatlerde erişim yasağı gibi uygulamalar bulunmuyor. İngiltere'deki bu deneyimin sonuçları, Türkiye'deki gelecekteki olası düzenlemeler için bir referans olabilir. Bununla birlikte, uygulamanın zorunlu olmaması ve gençlerin teknik olarak aşabilmesi, etkinliğinin sınırlı olacağını gösteriyor. Türkiye'nin bu alandaki politikaları, uluslararası eğilimleri yakından takip etmeli, ancak kendi dijital ekosistemine uygun çözümler geliştirmelidir.
