İsrail'in 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 73.035'e yükseldi. Filistin Sağlık Bakanlığı'nın son verilerine göre, aynı dönemde 79.000'den fazla kişi de yaralandı. Saldırılarda ölenlerin büyük çoğunluğunu kadın ve çocukların oluşturduğu belirtiliyor. İsrail ordusu, Hamas'ın kontrolündeki bölgelere yönelik kara ve hava operasyonlarını sürdürürken, insani kriz her geçen gün derinleşiyor.
Gelişmenin arka planı: 7 Ekim sonrası süreç
Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'in güneyine düzenlediği saldırı sonrası İsrail, Gazze'ye yönelik geniş çaplı bir askeri operasyon başlattı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas'ın tamamen yok edilmesi ve rehinelerin kurtarılması hedefiyle operasyonların süreceğini açıkladı. Birleşmiş Milletler ve uluslararası insani yardım kuruluşları, Gazze'deki sivil kayıpların büyüklüğüne dikkat çekerek ateşkes çağrısı yapıyor. Ancak İsrail yönetimi, Hamas'ın elindeki İsrailli rehineler serbest bırakılmadığı sürece ateşkesi kabul etmeyeceğini belirtiyor.
Gazze'deki sağlık sisteminin çökme noktasına geldiği, temiz su ve gıdaya erişimin neredeyse imkansız hale geldiği bildiriliyor. Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Çalışma Ajansı (UNRWA), bölgedeki insani durumun 'felaket boyutunda' olduğunu vurguluyor. Ateşkes müzakereleri Mısır ve Katar arabuluculuğunda sürse de henüz somut bir ilerleme kaydedilmiş değil.
Bölgesel ve küresel boyut: Uluslararası tepkiler ve yankılar
İsrail'in Gazze'deki operasyonları, dünya genelinde büyük tepkilere yol açıyor. Güney Afrika, Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) İsrail aleyhine soykırım davası açtı. UAD, Ocak 2024'te İsrail'in soykırımı önlemek için geçici tedbirler almasına hükmetti, ancak İsrail bu kararı tanımadığını açıkladı. ABD ve Avrupa Birliği, İsrail'in meşru müdafaa hakkını tanırken sivil kayıpların azaltılması yönünde çağrı yapıyor. Öte yandan, İran ve Hizbullah, İsrail'e yönelik tehditlerini artırarak bölgesel bir çatışma riskini yükseltiyor. Yemen'deki Husiler, Kızıldeniz'de İsrail bağlantılı gemilere saldırılar düzenleyerek küresel ticaret rotalarını tehdit ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, çatışmanın başından bu yana Filistinli sivillere insani yardım sağlamakta ve ateşkes çağrılarını yinelemektedir. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarını 'soykırım' olarak nitelendirirken, Türkiye İsrail ile ticari ilişkilerini sınırlandırmıştır. Bölgede artan gerilim, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji güvenliğini ve Kızıldeniz'deki ticaret yollarını etkileyebilir. Ayrıca, insani krizin derinleşmesi, Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı mülteci nüfusu üzerinde ek bir yük oluşturma potansiyeli taşımaktadır.
