Dünyanın gözü İran ile yaşanan gerilime çevrilmişken, İsrail ordusu Gazze Şeridi'nde sessiz sedasız toprak kazanmaya devam etti. Geçtiğimiz ay, ateşkesin varlığına rağmen Gazze'de öldürülen Filistinli sayısı bu yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Gazze Sağlık Bakanlığı kayıtlarına göre, sadece son 30 günde en az 450 kişi hayatını kaybetti. Bu rakam, yılın ilk aylarında aylık ortalama 200-250 olan ölü sayısının neredeyse iki katı. Bölgedeki hastaneler, cesetlerin geldiği yoğunluk karşısında morg kapasitesinin dolduğunu bildiriyor. Ateşkes anlaşması Ocak ayında yürürlüğe girmiş olmasına rağmen, İsrail güçlerinin Gazze'nin kuzey ve güneyinde tampon bölgeler oluşturma gerekçesiyle ilerleyişini sürdürdüğü belirtiliyor. Özellikle Refah ve Han Yunus çevresindeki çatışmaların şiddetlendiği, İsrail'in Hamas'a ait olduğunu iddia ettiği tünelleri hedef aldığı ifade ediliyor.
Ateşkesin Gölgesinde Artan Şiddet
Uluslararası toplumun İran odaklı diplomasiye yoğunlaşması, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarına daha az dikkat edilmesine yol açtı. Oysa ateşkes anlaşmasının temel unsurlarından biri olan 'sivillerin korunması' maddesi açıkça ihlal ediliyor. İsrail ordusu, son bir ayda Gazze'nin toplam yüzölçümünün yaklaşık yüzde 3'ünü daha kontrol altına aldı. Bu da bugüne kadar işgal edilen alanı yüzde 40'ın üzerine çıkardı. Birleşmiş Milletler verilerine göre, çatışmalar nedeniyle 1,9 milyon kişi yerinden edilmiş durumda. İsrail, operasyonların 'Hamas militanlarını hedef aldığını' savunsa da, ölenlerin çoğunluğunu kadın ve çocuklar oluşturuyor. Gazze Sağlık Bakanlığı, son 30 günde ölenlerin yüzde 62'sinin sivil olduğunu açıkladı. Bu durum, uluslararası insancıl hukukun ciddi şekilde ihlal edildiği yönünde eleştirilere neden oluyor.
İsrail'in ilerleyişi, özellikle sınır bölgelerindeki tarım arazilerinin tahrip olmasına ve su kaynaklarının kullanılamaz hale gelmesine yol açtı. Bölgedeki insani yardım kuruluşları, temel ihtiyaç maddelerine erişimin tamamen kesildiği uyarısında bulunuyor. Dünya Gıda Programı, Gazze'deki halkın yüzde 80'inin gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Ateşkesin sağladığı kısmi duraklama, insani yardımların ulaştırılması için yeterli olmadı. İsrail, yardım konvoylarının geçişine izin verse de, güvenlik gerekçesiyle sık sık yolları kapatıyor. Bu durum, Gazze'de bir insani felaketin kapıda olduğu endişesini artırıyor.
Bölgesel Dengeler ve Küresel Tepkiler
İsrail'in Gazze'deki artan operasyonları, bölgesel dengeleri yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor. Mısır ve Ürdün, İsrail'in ateşkesi ihlal ettiği gerekçesiyle sert açıklamalar yaparken, Suudi Arabistan da endişelerini dile getirdi. Ancak ABD yönetimi, İsrail'in kendini savunma hakkını tanıdığını belirterek sınırlı bir tepki verdi. Bu durum, Washington'un bölgedeki önceliklerinin İran tehdidi etrafında şekillendiğini gösteriyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarının 'ölçülü' olduğunu savunurken, insan hakları örgütleri bu tutumu sert bir dille eleştiriyor. Avrupa Birliği ise, ateşkesin tam olarak uygulanması çağrısında bulundu ancak somut bir yaptırım kararı almadı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin konuya ilişkin acil toplantı talebi, ABD'nin vetosuyla karşılaştı.
Bölgede artan tansiyon, İran ile varılan nükleer anlaşma müzakerelerini de olumsuz etkiliyor. İran, İsrail'in Gazze'deki saldırılarını kınarken, bu durumun müzakere sürecini zora soktuğunu belirtti. Öte yandan, Hamas'ın Ateşkesin ihlal edilmesi durumunda yeniden roket saldırılarına başlayabileceği uyarısı, tırmanma riskini artırıyor. Şu ana kadar Hamas büyük ölçüde ateşkese bağlı kalsa da, İsrail'in ilerleyişi karşısında tabanında artan bir baskı hissediliyor. Uzmanlar, eğer mevcut eğilim devam ederse, Gazze'de yeni bir çatışma dalgasının patlak verebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki gelişmeleri yakından takip ediyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha önce yaptığı açıklamalarda İsrail'in saldırılarını 'soykırım' olarak nitelendirmiş ve Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteği vurgulamıştı. Bu bağlamda, ateşkese rağmen artan İsrail operasyonları, Türk dış politikasının Filistin meselesindeki pozisyonunu yeniden öne çıkarıyor. Türkiye, insani yardım kuruluşları aracılığıyla Gazze'ye yardım göndermeye devam ederken, diplomatik olarak da uluslararası platformlarda İsrail'in eleştirilmesine öncülük ediyor. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji paylaşımı ve bölgesel güvenlik dengeleri açısından Gazze'deki istikrarsızlık, Türkiye'nin enerji koridoru projelerini ve Mısır, İsrail ile olan ilişkilerini etkileyebilir. Türkiye, bir yandan insani krizi hafifletmeye çalışırken, diğer yandan bölgesel bir yangının büyümesini engellemek için diplomatik girişimlerini sürdürüyor.
