İsrail güçlerinin Gazze Şeridi'ne düzenlediği hava ve kara saldırılarında son 24 saat içinde en az sekiz Filistinli hayatını kaybetti. Middle East Eye'ın bildirdiğine göre, saldırılarda çok sayıda kişi de yaralandı. Ölenler arasında kadın ve çocukların da bulunduğu belirtilirken, bölgedeki sağlık altyapısı çökmüş durumda. Bu son saldırılar, İsrail ile Hamas arasında mayıs ayında varılan kırılgan ateşkesin ardından yaşanan en kanlı günlerden birini işaret ediyor.
Gelişmenin arka planı
Gazze'deki durum, 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısı ve ardından İsrail'in başlattığı geniş çaplı askeri operasyonla tırmanmıştı. Aradan geçen aylara rağmen çatışmalar durulmuş değil. Birleşmiş Milletler verilerine göre, Ekim 2023'ten bu yana Gazze'de 41 binden fazla Filistinli öldürüldü, 1,9 milyon kişi yerinden edildi. İsrail ordusu, son saldırıları Hamas militanlarının roket atışlarına misilleme olarak açıklıyor. Ancak Filistinli kaynaklar, saldırılarda çoğunlukla sivil yerleşimlerin hedef alındığını savunuyor.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) sözcüsü, bölgede insani koşulların 'felaket boyutunda' olduğunu belirtti. Gazze'de temel ihtiyaç maddeleri, temiz su ve ilaç sıkıntısı had safhada. Refah sınır kapısının kapalı olması, yardımların bölgeye ulaşmasını engelliyor. Mısır diplomatik kaynakları, ateşkesin yeniden sağlanması için arabuluculuk çabalarının sürdüğünü ancak taraflar arasında ciddi güven bunalımı olduğunu aktarıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Gazze'deki çatışmalar, tüm Ortadoğu'da güvenlik dengelerini sarsmaya devam ediyor. İran'ın Hamas'a verdiği destek, bölgede İsrail-İran gerilimini körüklüyor. Hizbullah'ın İsrail'le Lübnan sınırında çatışmaları sürdürmesi, savaşın bölgeselleşme riskini artırıyor. ABD ve Avrupa Birliği, İsrail'in meşru müdafaa hakkını tanımakla birlikte, sivil kayıpların azaltılması çağrısı yapıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, ateşkes kararı almakta zorlanırken, uluslararası kamuoyu Filistinlilere yönelik artan şiddet karşısında endişeli.
Son saldırılar, İsrail'in Gazze'deki askeri varlığını sürdüreceğini ve Hamas'ı askeri olarak yenilgiye uğratma hedefinden vazgeçmediğini gösteriyor. Ancak uzmanlar, askeri çözümün sürdürülebilir olmadığını, siyasi bir çözüme acil ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor. Filistin Yönetimi, uluslararası toplumu İsrail'e baskı yapmaya çağırırken, Gazze'de insani ateşkes sağlanması için diplomatik çabalar hız kazandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki çatışmaların başından bu yana Filistin davasına güçlü destek vermekte ve İsrail'e yönelik diplomatik yaptırımları savunmaktadır. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail'in Gazze saldırılarını 'soykırım' olarak nitelendirirken, Türkiye insani yardımlarını bölgeye ulaştırmaya çalışıyor. Son saldırılar, Türkiye'nin bölgede arabuluculuk rolünü zora sokarken, Ankara'nın Mısır ve Katar'la birlikte yürüttüğü ateşkes girişimlerine ivme kazandırabilir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'de İsrail'le enerji işbirliği arayışlarına yansıması muhtemel gelişme, Türk dış politikasının Filistin yanlısı söylemiyle enerji alanındaki pragmatik adımlar arasında denge kurmasını gerektiriyor.
