İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları, bölgenin teknoloji ekosistemini neredeyse tamamen çökertti. Savaş, yüzlerce yazılım mühendisi ve girişimcinin ölümüne, onlarca inovasyon merkezinin bombalanmasına yol açtı. Ancak bu yıkımın ortasında, Gazze Şehri'nin batısında bulunan bir teknoloji kuluçka merkezi, savaşın yaralarını sarmak için çalışmalara başladı. “Tanıt” adlı merkez, hem fiziksel hem de dijital anlamda yeniden yapılanma sürecinin öncüsü olmayı hedefliyor.
Savaşın Teknolojiye Etkisi
İsrail’in 7 Ekim 2023'te başlattığı geniş çaplı operasyonlar, Gazze'nin zaten kısıtlı olan teknolojik altyapısını hedef aldı. Birleşmiş Milletler verilerine göre, Gazze'deki bilişim şirketlerinin yüzde 90'ı faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldı. Savaş öncesinde yaklaşık 5.000 kişiyi istihdam eden sektör, bugün neredeyse sıfır noktasında. Özellikle genç girişimciler, hem can güvenliği hem de internet kesintileri nedeniyle projelerini askıya aldı. Ancak “Tanıt” merkezi, savaşın ilk haftalarında ağır hasar almasına rağmen, ekibini dijital platformlarda bir araya getirerek çalışmalara devam etti. Merkezin kurucusu Ahmed el-Sabra, “Bombalar altında kod yazdık” diyerek sektörün direncini vurguluyor. Merkez, şu anda geçici bir ofiste hizmet verirken, 30'dan fazla gencin yazılım eğitimi almasını sağlıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Gazze'nin teknoloji sektörünün yeniden canlanması, sadece Filistin ekonomisi için değil, bölgesel istikrar açısından da kritik. Uzmanlar, genç işsizliğinin yüzde 70'e ulaştığı bölgede, teknoloji yatırımlarının radikalleşmeyi azaltabileceğini belirtiyor. Uluslararası toplum, Gazze'nin yeniden inşasında teknolojinin rolünü tartışırken, benzer kuluçka merkezleri Batı Şeria'da da yaygınlaşıyor. Ancak İsrail'in uyguladığı abluka, malzeme girişini ve internet altyapısının iyileştirilmesini engelliyor. Bu durum, Gazze'nin teknoloji ihracatını neredeyse imkansız hale getiriyor. Yine de “Tanıt” merkezi, uluslararası bağışlarla bir fon oluşturarak, gençlere uzaktan çalışma imkanı sunuyor. Bu model, savaşın yarattığı yıkıma rağmen umut vadediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gazze'deki teknoloji girişimciliği, Türkiye'nin bölgedeki insani ve ekonomik angajmanı açısından önemli bir fırsat sunuyor. Türkiye, Filistin'deki en büyük yardım sağlayıcılarından biri olarak, benzer kuluçka merkezlerine teknik destek ve ekipman sağlayabilir. Ayrıca, Türk teknoloji firmalarının Gazze'deki gençlerle işbirliği yapması, hem Filistin ekonomisine katkıda bulunur hem de Türkiye'nin bölgedeki yumuşak gücünü artırır. Ankara'nın, İsrail-Filistin çatışmasında arabuluculuk rolü oynadığı düşünüldüğünde, bu tür sivil toplum girişimlerine verdiği destek, diplomasisini güçlendirebilir. Ancak mevcut abluka koşulları altında, bu desteğin sürdürülebilir olması için uluslararası mekanizmaların harekete geçirilmesi gerekiyor.
