Gazze'de devam eden savaş ve soykırım suçlamaları, liberal Siyonizmin ideolojik temellerini sarsarak bu akımın tarih sahnesinden silinmesine neden oluyor. Uzun yıllardır İsrail-Filistin çatışmasına iki devletli çözüm getireceği umulan liberal Siyonizm, Gazze'deki yıkım karşısında kendi iç çelişkileriyle baş başa kaldı. Artık bu ideolojinin ne bir geleceği ne de meşruiyeti kaldı.
Liberal Siyonizmin Kısa Tarihi ve İdeolojisi
Liberal Siyonizm, 20. yüzyılın başlarında Theodor Herzl'in önderliğinde şekillenen siyonist hareketin, demokratik ve insan haklarına saygılı bir İsrail devleti vizyonuydu. Bu akım, Yahudi ulusal hareketinin Batılı liberal değerlerle uyumlu olması gerektiğini savunuyordu. 1948'de İsrail'in kuruluşuyla birlikte liberal Siyonistler, ülkenin hem Yahudi hem demokratik bir devlet olması için çaba gösterdiler. İşgal altındaki topraklardan çekilme ve Filistinlilerle barışçıl bir çözüm bulma fikri de bu akımın önemli bir parçasıydı.
Ancak 1967 savaşı sonrası işgal edilen topraklar, liberal Siyonizmin en büyük sınavı oldu. Bir yanda güvenlik endişeleri, diğer yanda demokrasi ve insan hakları savunusu arasında kalan liberal Siyonistler, ilerleyen yıllarda giderek artan bir şekilde sağcı ve dini-milliyetçi akımlar karşısında zayıfladı. Yine de 1990'lardaki Oslo Barış Süreci, liberal Siyonizmin son büyük zaferi olarak görüldü; iki devletli çözüm uluslararası toplumun ana gündemi haline geldi.
Gazze Soykırımı ve Liberal Siyonizmin Çöküşü
7 Ekim 2023 Hamas saldırısı sonrası İsrail'in Gazze'ye başlattığı askeri operasyon, kısa sürede soykırım boyutlarına ulaştı. 60 bini aşkın Filistinlinin öldüğü, sağlık sisteminin çöktüğü, sivillerin hedef alındığı bu savaş, liberal Siyonistlerin uzun süredir seslendirdiği barış, demokrasi ve insan hakları söylemlerini tamamen anlamsız bıraktı. Dahası, İsrail hükümetinin Batı ülkelerinden aldığı askeri ve diplomatik destek, liberal Siyonistlerin kendilerini ait hissettikleri Batı dünyasının da bu suça ortak olduğu izlenimini güçlendirdi.
Bölgedeki gelişmeleri yakından izleyen analistler, Gazze'deki vahşetin liberal Siyonizmin sonunu getirdiğini belirtiyor. Orta Doğu Gözlem Grubu'nun son raporuna göre, liberal Siyonist partilerin İsrail içindeki oy oranı yüzde 5'in altına düşerken, Filistin tarafında da iki devletli çözüme inananların sayısı hızla azalıyor. Artık ne İsrail ne de Filistin toplumu, liberal Siyonizmin vaat ettiği adil barışa inanıyor.
Liberal Siyonizmin çöküşüyle birlikte, yerini daha radikal, etnik temizliği savunan akımlar alıyor. İsrail'de aşırı sağcı partiler, Filistinlilerin zorla göç ettirilmesini açıkça savunurken; Filistin tarafında ise silahlı mücadele yanlısı gruplar güç kazanıyor. İki tarafta da ılımlı sesler giderek kayboluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gazze'deki soykırım ve liberal Siyonizmin çöküşü, Türkiye'nin bölgesel politikasını doğrudan etkiliyor. Türkiye, uzun yıllardır iki devletli çözümü destekleyen ve Filistin davasını savunan bir ülke olarak öne çıkmıştı. Ancak liberal Siyonizmin iflası, Türkiye'nin bu konudaki diplomatik söylemlerini yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir. Ayrıca, İsrail'de aşırı sağın güçlenmesi, Doğu Akdeniz'deki enerji işbirliğini ve bölgesel güvenliği tehdit ediyor. Türkiye'nin, Filistinlilerin haklarını korurken, bölgede yeni bir şiddet sarmalının önüne geçecek inisiyatifler alması kritik önem taşıyor.
