On yıllar boyunca Batılı demokrasiler, kendilerini örnek yönetim ve hoşgörünün altın standardı olarak sundular; dünyanın geri kalanının izlemesi beklenen parlak “umut fenerleri” idiler. Ancak Gazze'de yaşanan soykırım, bu cepheyi paramparça etti. Son iki yılda tanık olduğumuz şey, Batı'nın sözde evrensel değerlerinin en karanlık çelişkilerini gün yüzüne çıkardı. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları, 7 Ekim 2023'ten bu yana 40 bini aşkın sivilin ölümüne, 1,9 milyon kişinin yerinden edilmesine ve bölgenin büyük bir kısmının harabeye dönmesine yol açtı. Bu süreçte Batılı ülkelerin çoğu, İsrail'e askeri ve diplomatik destek sağlayarak, uluslararası hukuk ve insani ilkeler karşısında sessiz kaldı.
Gelişmenin arka planı
Batı demokrasilerinin İsrail'e verdiği koşulsuz destek, sadece bir dış politika tercihi değil, aynı zamanda Soğuk Savaş sonrası dönemde inşa edilen küresel yönetişim sisteminin bir yansımasıdır. Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği ülkeleri, yıllardır İsrail'in işgal politikalarını, yerleşim faaliyetlerini ve Filistinlilere yönelik ayrımcı uygulamalarını görmezden geldi. Gazze'deki son saldırılar, bu ikiyüzlülüğü en uç noktaya taşıdı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde defalarca ateşkes çağrısı yapılmasına rağmen, ABD veto yetkisini kullanarak kararları engelledi. Bu, Batı'nın sözde çok taraflılığa bağlılığının ve insan hakları savunuculuğunun aslında ne kadar kırılgan olduğunu gösterdi.
Bölgesel ve küresel boyut
Gazze'deki soykırım, yalnızca bir Ortadoğu krizi olmanın ötesinde, küresel sistemin temel taşlarını sarsmaktadır. Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin İsrail liderleri hakkında tutuklama kararı çıkarması, Batı'nın kendi kurduğu yargı mekanizmalarına karşı tavrını sorgulatmıştır. Amerika Birleşik Devletleri, mahkemenin kararına yaptırım tehdidiyle yanıt verirken, Avrupa ülkeleri ise bölünmüş bir görüntü sergilemiştir. Bu durum, küresel Güney ülkelerinin Batı'nın evrensel değerler söylemine olan güvenini ciddi şekilde zedelemiştir. Güney Afrika'nın Uluslararası Adalet Divanı'na açtığı soykırım davası, birçok ülke tarafından desteklenmekte ve Batı'nın ahlaki otoritesine meydan okumaktadır. Aynı zamanda, İran ve Rusya gibi aktörler, bu durumu kendi jeopolitik çıkarları için kullanarak Batı karşıtı söylemlerini güçlendirmektedir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze krizinde aktif bir diplomatik rol üstlenerek hem Filistin davasını savunmakta hem de bölgesel bir güç olarak konumunu pekiştirmektedir. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın İsrail'i sert bir dille eleştirmesi ve insani yardımların ulaştırılması için çaba göstermesi, Türkiye'nin İslam dünyasındaki liderlik iddiasını güçlendirmektedir. Ancak bu durum, Batı ile ilişkilerde yeni gerilimlere yol açabilir; özellikle ABD ve AB'nin İsrail'e desteği sürdükçe, Türkiye'nin Batı ittifakı içindeki konumu daha da karmaşık hale gelebilir. Ekonomik olarak ise, krizin bölgede yarattığı istikrarsızlık, Türkiye'nin enerji projeleri ve ticaret yolları üzerinde olumsuz etkiler yaratma potansiyeli taşımaktadır.
