İsrail ordusu, ABD Başkanı Donald Trump'ın ateşkes anlaşmasını duyurmasından sadece günler sonra Gazze Şeridi'ne hava saldırıları düzenledi. Filistinli yetkililer, saldırılarda en az iki kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Trump'ın açıkladığı anlaşma, kısmen Hamas'ın silahlarını bırakmasını ve İsrail'in Gazze'deki saldırılarını durdurmasını öngörüyor. Ancak sahada durumun hiç de ateşkes yönünde ilerlemediği görülüyor.
Gelişmenin Arka Planı
Gazze'deki sağlık yetkililerine göre, İsrail savaş uçakları Gazze'nin güneyindeki Refah kenti yakınlarında bir evi hedef aldı. Saldırıda biri çocuk olmak üzere en az iki kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı. İsrail ordusu ise saldırının Hamas militanlarına yönelik olduğunu ve sivil kayıpların araştırıldığını savundu. Bu saldırı, ABD Başkanı Trump'ın Beyaz Saray'da yaptığı basın açıklamasıyla duyurduğu sözde ateşkes anlaşmasının hemen ardından geldi. Trump, anlaşmanın taraflarca kabul edildiğini ve uygulanmaya başlandığını iddia etmişti.
Anlaşmanın detaylarına göre, Hamas'ın elindeki tüm silahları teslim etmesi ve İsrail'in de Gazze'ye yönelik askeri operasyonlarını durdurması bekleniyor. Ayrıca, esir takası ve insani yardım koridorlarının açılması gibi maddeler de bulunuyor. Ancak Hamas yetkilileri, anlaşmayı doğrulamadı ve İsrail'in saldırılarını sürdürdüğünü belirterek anlaşmanın uygulanabilirliğini sorguladı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamada ise anlaşmanın çerçevesinin çizildiği ancak nihai imzaların henüz atılmadığı ve askeri operasyonların devam edeceği ifade edildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, Orta Doğu'daki kırılgan dengeleri yeniden gündeme getirdi. Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerin henüz tamamlanmamış olmasına rağmen, Trump'ın erken bir zafer ilan etmesi bölge ülkelerinde şaşkınlık yarattı. Özellikle İran ve Hizbullah'ın tepkisi merakla beklenirken, bölgede tansiyonun daha da yükselebileceği belirtiliyor. Uzmanlar, mevcut ateşkes girişiminin kalıcı bir çözüm getirmekten çok, taraflar arasında geçici bir nefes alma süreci yaratabileceğini vurguluyor. Batılı ülkeler ise anlaşmanın uygulanması için diplomatik baskıyı artırmaya çalışıyor.
Gazze'de 7 Ekim 2023'ten bu yana süren çatışmalarda binlerce sivil hayatını kaybetti, bölgenin altyapısı büyük ölçüde tahrip oldu. İnsani kriz derinleşirken, uluslararası toplumun ateşkes çağrıları sonuçsuz kalıyor. Trump'ın duyurusu, seçim dönemindeki bir başkanın dış politika başarısı olarak sunulmaya çalışılsa da, sahadaki gerçeklerin bu söylemle örtüşmediği açıkça görülüyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin olası bir toplantısında konunun ele alınması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki insani krize karşı en güçlü tepkiyi veren ülkelerden biri olarak, bu gelişmeleri yakından izliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan daha önce İsrail'i 'soykırım' yapmakla suçlamış ve Hamas ile ilişkilerini sürdürmüştü. Türkiye'nin ateşkes anlaşmasının kalıcı olması için arabuluculuk çabalarına katkı sağlaması beklenirken, bölgedeki istikrarsızlık Türkiye için güvenlik riskleri de barındırıyor. Özellikle göç dalgaları ve enerji güvenliği açısından Türkiye'nin çıkarı, Gazze'de kalıcı bir çözümden yana. Bu bağlamda Ankara'nın müzakerelerde daha aktif bir rol üstlenmesi olası görünüyor.
