Gazze'de İsrail'in 7 Ekim 2023'ten bu yana sürdürdüğü soykırım savaşı, eğitim sistemini tamamen çökertti. Okulların yüzde 90'ından fazlası ya yıkıldı ya da ağır hasar gördü. Ancak 18 yaşındaki Filistinli lise öğrencisi Dana Şabat, yıkıntıların arasında bir internet bağlantısı bularak final sınavlarına online giriyor. Dana'nın hikâyesi, savaşın ortasında eğitim hakkı için verilen mücadelenin sembolü haline geldi.
Okullar Yerle Bir Olmuşken Eğitime Tutunmak
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki bir okulda öğrenim gören Dana, İsrail bombardımanları nedeniyle evini defalarca değiştirmek zorunda kaldı. Şu anda bir çadırda yaşayan Dana, ders kitaplarını enkaz altında kaybetmesine rağmen, cep telefonu ve bir taşınabilir şarj cihazıyla derslere katılmaya çalışıyor. “Bu sınavlar benim için sadece bir diploma değil, hayatta kalma mücadelemizin bir parçası” diyen Dana, binlerce akranının eğitimden mahrum kaldığı bir ortamda geleceğe tutunmaya çalışıyor.
Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) verilerine göre, Gazze'de savaş öncesi 300 bin öğrenci okula giderken, şu anda sadece birkaç bin öğrenci online veya geçici sınıflarda eğitim alabiliyor. Dana'nın bağlı olduğu okul da tamamen yıkılmış durumda; sınavlar, bir insani yardım örgütünün tahsis ettiği küçük bir alanda ve çevrimiçi platformlar üzerinden yapılıyor.
Gençlerin Umudu: Savaşın Ortasında Bir Gelecek Hayali
Dana gibi binlerce genç Filistinli, eğitim hayallerini savaşa rağmen sürdürmeye çalışıyor. Ancak İsrail'in okulları ve üniversiteleri hedef alan saldırıları, bir neslin eğitimini tehdit ediyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), okullara yönelik saldırıların savaş suçu olabileceğini belirtirken, uluslararası toplumdan gelen kınama çağrıları sonuçsuz kalıyor.
Dana'nın en büyük hayali tıp okumak ve savaşta yaralanan insanlara yardım etmek. “İsrail bizi yok etmek istiyor ama biz burada kalmaya ve birbirimize destek olmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullanan genç kız, sınav sonuçlarının ardından Türkiye'deki bir üniversitede burslu okumayı umut ediyor. Bu arada, Gazze'deki diğer öğrenciler de benzer zorluklarla boğuşuyor; kimi internet kesintileri, kimi ise ailesini kaybetmenin acısıyla derslerine odaklanmaya çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gazze'de eğitimin ayakta kalma mücadelesi, Türkiye'nin bölgedeki insani yardım politikalarıyla doğrudan ilgilidir. Türkiye, Filistinli öğrencilere burs sağlayarak ve UNRWA'ya destek vererek bu krizde önemli bir rol oynuyor. Dana'nın Türkiye'de okuma hayali, iki ülke arasındaki eğitim bağlarının somut bir göstergesidir. Ancak savaşın uzaması, bu tür bireysel çabaları anlamsız kılabilir. Türkiye, Birleşmiş Milletler nezdinde ateşkes çağrıları yaparken, Filistinli gençlerin eğitim hakkını korumak için daha fazla fon ve lojistik destek sağlamalıdır. Bölgesel istikrar, ancak eğitimli bir nesil yetiştiğinde mümkün olacaktır.
