Gallerli sanatçı Diana Williams, İsrail’in Gazze’ye yönelik soykırım savaşında hayatını kaybeden 300 bebeğin adını bir elbiseye işleyerek sembolik bir protesto eseri ortaya koydu. Sanatçı, eserinde İsrail saldırılarında yaşamını yitiren çocukların isimlerinin yanı sıra “Gazze halkına soykırım uygulanmasına izin vermeyin” yazısını da işledi. Çalışma, Filistin davasına verdiği destekle tanınan Williams tarafından bir üniversite projesi kapsamında hazırlandı ve sosyal medyada geniş yankı buldu.
Bir sanatçının sessiz çığlığı: İsimleriyle anılan bebekler
Diana Williams, Galler’in başkenti Cardiff’te bulunan bir üniversitede tekstil sanatı üzerine lisansüstü eğitim alıyor. Sanatçı, projesini tamamlamak için İsrail’in 7 Ekim 2023’te başlayan saldırılarında öldürülen 300 bebek ve küçük çocuğun isimlerini bir gelinlik benzeri beyaz bir elbiseye işledi. Elbisenin üzerinde ayrıca İngilizce “Allow no more genocide of the people of Gaza” (Gazze halkına artık soykırım uygulanmasına izin vermeyin) ifadesi yer alıyor.
Williams, projeyi anlatırken, “Bu bebeklerin her biri bir bireydi. Onların isimlerini duyurmak, unutulmalarına izin vermemek istedim. Savaşın en masum kurbanları çocuklar. Onların hatırasına saygı duruşu niteliğindeki bu elbise, aynı zamanda dünyaya bir çağrıdır” dedi. Sanatçı, isimleri seçerken Gazze Sağlık Bakanlığı ve Birleşmiş Milletler raporlarından faydalandığını belirtti.
Elbise, Williams’ın kişisel sergisinde ve ardından Birleşik Krallık’taki birkaç sanat galerisinde sergilenecek. Sanatçı, eserinin bir barış ve adalet sembolü olarak kalıcı bir yerde saklanmasını umduğunu ifade etti. Çalışma, özellikle sosyal medyada büyük ilgi gördü. Birçok kullanıcı, sanatın savaş karşıtı mesaj verme gücüne vurgu yaparken, bazıları da İsrail yanlısı çevrelerden tepki çekti.
Savaşın gölgesinde sanat: Filistin’e destek dalgası
Son aylarda dünyanın dört bir yanında İsrail’in Gazze saldırılarını protesto eden sanatsal çalışmalar artıyor. Film festivallerinden edebiyat etkinliklerine, tiyatro oyunlarından moda defilelerine kadar birçok alanda Filistin’e destek mesajları ön plana çıkıyor. Diana Williams’ın çalışması da bu eğilimin bir parçası olarak görülüyor. Ancak eser, savaşın özellikle çocuklar üzerinde yarattığı yıkıcı etkiye odaklanmasıyla dikkat çekiyor.
BM verilerine göre, 7 Ekim’den bu yana Gazze’de 37 binden fazla kişi hayatını kaybetti, bunların yaklaşık 15 bini çocuk. Binlerce çocuk da enkaz altında kayboldu veya kimlik tespiti yapılamadığı için kayıtlara geçmedi. Williams’ın sadece 300 ismi işleyebilmiş olması, aslında kayıpların büyüklüğünün sadece küçük bir kısmını yansıtıyor. Sanatçı, gelecek projelerinde daha fazla ismi işlemeyi planladığını ve bu konuda gönüllülerden yardım almayı hedeflediğini söylüyor.
Öte yandan, İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonları uluslararası kamuoyunda büyük tepki çekiyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) savcısı, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Hamas liderleri hakkında savaş suçu ve soykırım iddialarıyla soruşturma başlatmış durumda. Güney Afrika, Aralık 2023’te İsrail aleyhine Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) soykırım davası açtı. Mahkeme, Ocak 2024’te ihtiyati tedbir kararı alarak İsrail’e soykırımı önleme çağrısı yaptı, ancak İsrail bu karara uymayarak saldırılarına devam etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin Filistin davasına verdiği uzun süreli desteği bir kez daha hatırlatırken, sanatsal protestoların uluslararası kamuoyu oluşturmadaki rolünü gösteriyor. Türkiye, Gazze’deki insanlık krizi karşısında insani yardımlarını sürdürüyor, BM’de ateşkes çağrılarını destekliyor ve UAD davasına müdahil olma kararı aldı. Sanatsal girişimler, Türk dış politikasının da önemsediği kamu diplomasisi araçlarından biri olarak öne çıkıyor. Bu tür eserler, özellikle Batı kamuoyunda Filistin’e yönelik farkındalığın artmasına katkı sağlayarak, Türkiye’nin insan hakları ve uluslararası hukuk vurgusunu dolaylı olarak destekliyor. Aynı zamanda, İsrail’in eylemlerine yönelik küresel tepkinin büyümesi, bölgesel dengeleri Türkiye’nin lehine değiştirebilir.
