G7 liderleri, kritik zirvenin ilk tam gününde bir araya geliyor. Zirveye ev sahipliği yapan ülkenin liderliğinde gerçekleşen toplantıda, küresel ekonomik istikrar, güvenlik tehditleri ve uluslararası iş birliği gibi başlıca konular ele alınacak. Zirvenin en dikkat çekici oturumlarından birinde ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskyy ile bir araya gelecek. İkili görüşmede, Rusya-Ukrayna savaşının seyri, askeri yardımlar ve olası bir ateşkes senaryoları masaya yatırılacak. Ayrıca Trump’ın gün içinde Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) liderleriyle de görüşmesi planlanıyor. Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Thani ve BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan ile yapılacak toplantılarda enerji güvenliği, bölgesel istikrar ve yatırım fırsatları ele alınacak.
Zirvenin Arka Planı ve Öne Çıkan Gündem Başlıkları
Bu yılki G7 zirvesi, küresel jeopolitik gerilimlerin tırmandığı bir dönemde gerçekleşiyor. Ukrayna savaşı, Çin’in artan etkinliği ve Orta Doğu’daki çatışmalar zirvenin ana gündem maddelerini oluşturuyor. Liderlerin, Rusya’ya yönelik yaptırımların sürdürülmesi ve Ukrayna’ya askeri-finansal desteğin artırılması konusunda ortak bir tavır alması bekleniyor. ABD’nin yeni ticaret politikaları ve özellikle Çin’e karşı uyguladığı tarifeler, Avrupalı müttefikler arasında tartışma yaratıyor. Fransa, Almanya ve İtalya, ticaret savaşlarının küresel ekonomiyi olumsuz etkilediğini savunurken, Japonya ve Kanada da Çin’e karşı daha sert bir duruş talep ediyor. Zirvede ayrıca yapay zeka düzenlemeleri, iklim değişikliğiyle mücadele ve gelişmekte olan ülkelere yönelik altyapı yatırımları gibi konular da ele alınacak.
Trump ve Zelenskyy arasındaki görüşme özellikle önem taşıyor. ABD’nin Ukrayna’ya yönelik askeri yardımı, Kongre’deki bütçe görüşmeleri nedeniyle belirsizliğini koruyor. Zelenskyy’nin, Avrupa ülkelerinin desteğini de yanına alarak Trump’tan somut bir taahhüt alması bekleniyor. Öte yandan Katar ve BAE liderleriyle yapılacak görüşmelerde, enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve bu ülkelerin bölgesel arabuluculuk rolleri masaya yatırılacak. Katar, Gazze’de ateşkes için yürüttüğü diplomasiyle öne çıkarken, BAE’nin Sudan ve Yemen’deki etkisi de liderlerin gündeminde olacak.
Küresel ve Bölgesel Yansımalar
G7 zirvesinden çıkacak kararlar, yalnızca üye ülkeleri değil, tüm dünyayı etkiliyor. Rusya-Ukrayna savaşının seyrine dair alınacak ortak kararlar, uluslararası hukuk ve güvenlik mimarisi açısından belirleyici olacak. Trump’ın Ukrayna’ya desteğe yönelik tutumu, Avrupa’nın güvenlik stratejilerini doğrudan etkileyebilir. Zirve sonunda yayımlanacak ortak bildiride, Rusya’ya karşı ek yaptırımların sinyalinin verilmesi bekleniyor.
Orta Doğu’daki gelişmeler de zirvede önemli yer tutuyor. Katar ve BAE liderlerinin davet edilmesi, G7’nin bölge ülkeleriyle diyaloğa verdiği önemi gösteriyor. Özellikle enerji arz güvenliği ve yenilenebilir enerji geçişi konularında iş birliği arayışı öne çıkıyor. Suudi Arabistan’ın da dolaylı olarak masada temsil edildiği bu oturumlarda, OPEC+ politikaları ve küresel petrol fiyatları üzerinde mutabakat sağlanması hedefleniyor. Liderler ayrıca, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’ne alternatif olarak geliştirilen ‘Adil Altyapı Ortaklığı’nı hızlandırma kararı alabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
G7 zirvesinde alınan kararlar, Türkiye’yi doğrudan ve dolaylı yollardan etkiliyor. Ukrayna savaşında aktif arabuluculuk yapan Türkiye, Trump-Zelenskyy görüşmesinden çıkacak sonuçları yakından takip ediyor. ABD’nin Ukrayna’ya yardımı kesmesi veya azaltması, Türkiye’nin Karadeniz’deki güvenlik dengelerini yeniden gözden geçirmesine yol açabilir. Ayrıca Katar ve BAE ile enerji ve savunma alanında iş birliği yapan Türkiye, bu ülkelerin G7 ile kuracağı ortaklıklardan etkilenecek. Türkiye’nin, G7 zirvesinde alınması muhtemel ticaret ve yaptırım kararlarını, kendi dış politika hedefleri ve ekonomik çıkarlarıyla uyumlu hale getirmesi gerekecek. Zirve sonuçları, Türkiye’nin özellikle Rusya ve Ukrayna ile ilişkilerinde yeni bir denklem yaratabilir.
