Fransa, Almanya ile yürüttüğü ortak savunma projelerinin çökmesinin ardından Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile yeni bir savunma iş birliği anlaşması için müzakerelere başladı. Paris yönetiminin Körfez ülkesiyle yürüttüğü görüşmeler, Berlin'in ortak savaş uçağı projesinden çekilmesi ve geciken tank projesi sonrası hız kazandı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ofisinden yapılan açıklamada, BAE ile savunma alanında stratejik bir ortaklık kurulması için çalışıldığı belirtildi.
Gelişmenin arka planı
Almanya, Fransa ile birlikte yürüttüğü Geleceğin Muharebe Hava Sistemi (FCAS) adlı altıncı nesil savaş uçağı projesinden geçtiğimiz aylarda çekildi. Berlin yönetimi, projenin maliyet ve teknoloji paylaşımı konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle geri adım attı. Ayrıca, Fransa ve Almanya'nın ortaklaşa geliştirdiği Ana Kara Muharebe Sistemi (MGCS) adlı yeni nesil tank projesi de uzun süredir gecikmelerle karşı karşıya. Bu gelişmeler, Fransa'yı alternatif savunma ortakları arayışına yöneltti.
Fransa'nın BAE ile yürüttüğü görüşmeler, özellikle savaş uçakları, füzeler ve elektronik harp sistemleri gibi alanları kapsıyor. İki ülke arasında daha önce de savunma alanında iş birliği bulunuyordu; Fransa, BAE'ye Rafale savaş uçakları satmış ve ortak tatbikatlar düzenlemişti. Ancak yeni anlaşma, teknoloji transferi ve ortak üretim gibi daha ileri düzeyde bir iş birliğini hedefliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Fransa'nın BAE ile yakınlaşması, Avrupa savunma sanayisinde nüfuz mücadelesini de tetikliyor. Almanya'nın projelerden çekilmesi, Fransa'yı AB dışı ortaklıklara yöneltirken, bu durum Avrupa'nın stratejik özerklik hedefleriyle çelişiyor. BAE ise son yıllarda savunma alanında batılı ülkelerle iş birliğini artırarak, teknoloji transferi ve yerli üretim kapasitesini geliştirmeyi amaçlıyor. Körfez ülkesi, aynı zamanda ABD, Rusya ve Çin ile de savunma anlaşmaları imzalayarak çok yönlü bir strateji izliyor.
Uzmanlar, Fransa'nın BAE ile kuracağı ortaklığın, bölgedeki güç dengesini de etkileyebileceği görüşünde. BAE'nin Yemen ve Libya gibi krizlerdeki askeri rolü göz önüne alındığında, Fransa'nın bu ülkeyle savunma iş birliği yapması, Paris'in Ortadoğu politikasında daha aktif bir rol oynamasına yol açabilir. Öte yandan, Almanya ile ilişkilerdeki bu pürüz, Avrupa Birliği içinde savunma alanında birlikte hareket etme kapasitesinin sınırlarını da gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'nın BAE ile savunma iş birliği, Türkiye'nin bölgesel rekabetinde yeni bir boyut oluşturuyor. BAE, Türkiye ile son yıllarda normalleşme adımları atsa da, iki ülke arasında Doğu Akdeniz, Libya ve Yemen gibi konularda tarihsel bir rekabet bulunuyor. Fransa'nın BAE'ye ileri teknoloji transferi yapması, Körfez'deki askeri dengeleri Türkiye aleyhine değiştirebilir. Ayrıca, Fransa'nın Almanya ile projelerinin çökmesi, Avrupa savunma sanayisinde Türkiye'nin alternatif ortak olarak öne çıkmasına zemin hazırlayabilir. Türkiye, ASELSAN ve TAI gibi firmalarıyla bu boşluğu doldurma potansiyeline sahip. Ancak bu gelişme, Ankara'nın Avrupa ile savunma iş birliği hedeflerini yeniden değerlendirmesini gerektirebilir.
