Türkiye, Fransa ile Kıbrıs Rum Yönetimi arasında imzalanan savunma işbirliği anlaşmasına sert tepki gösterdi. Ankara, anlaşmanın Kıbrıs adasındaki hassas dengeleri bozma riski taşıdığını vurgularken, Doğu Akdeniz'deki enerji ve güvenlik rekabetinin yeni bir boyut kazandığı belirtiliyor. Anlaşma, adadaki Rum kesimi ile Yunanistan, İsrail ve Fransa arasındaki savunma bağlarını daha da derinleştiriyor.
Anlaşmanın arka planı ve kapsamı
Fransa ile Kıbrıs Rum Yönetimi arasındaki savunma işbirliği anlaşması, adadaki Rum kesimine askeri eğitim, tatbikat ve lojistik destek sağlanmasını öngörüyor. Anlaşma kapsamında Fransız savaş gemilerinin Kıbrıs limanlarını düzenli olarak kullanması ve ortak hava savunma tatbikatları yapılması planlanıyor. Bu adım, Fransa'nın Doğu Akdeniz'deki askeri varlığını artırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Anlaşmanın imzalanması, 2020'den bu yana Fransa'nın bölgedeki askeri angajmanını artırdığı bir döneme denk geliyor. Fransa, Yunanistan ile de 2021'de bir savunma anlaşması imzalamış ve Doğu Akdeniz'de ortak tatbikatlar düzenlemişti. Ayrıca İsrail de Kıbrıs ve Yunanistan ile enerji ve savunma alanında işbirliğini derinleştiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Doğu Akdeniz, son yıllarda keşfedilen doğal gaz rezervleri nedeniyle enerji jeopolitiğinin merkezine oturmuş durumda. Kıbrıs'ın münhasır ekonomik bölgesinde (MEB) yapılan sondaj çalışmaları, Türkiye ile Yunanistan ve Kıbrıs Rum Yönetimi arasında gerilime neden oluyor. Fransa'nın bu denkleme dahil olması, Türkiye'nin bölgede yalnızlaştığı yönünde yorumlara yol açıyor.
Fransa, AB'nin Doğu Akdeniz'deki çıkarlarını koruma argümanıyla hareket ederken, Türkiye ise bu adımları kendisini çevreleme girişimi olarak görüyor. Öte yandan ABD, NATO müttefikleri arasındaki bu gerilimin ittifak içinde çatlaklara yol açmasından endişe ediyor. Rusya ise bölgedeki gelişmeleri yakından izliyor ve enerji dengelerine etkisini hesaplıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türk dış politikasının Doğu Akdeniz'de karşı karşıya olduğu çok boyutlu baskıyı somutlaştırıyor. Fransa'nın Kıbrıs Rum Yönetimi ile askeri işbirliğini artırması, Ankara'nın bölgedeki enerji hakları ve Kıbrıs Türk kesiminin statüsü konusundaki pozisyonunu zorlaştıracak. Türkiye, bu duruma karşı Libya ile deniz yetki anlaşması gibi diplomatik araçları kullanırken, aynı zamanda Doğu Akdeniz'deki askeri varlığını da pekiştiriyor. Ancak AB ve NATO içinde artan izolasyon riski, Ankara'nın yeni ittifak arayışlarını hızlandırabilir.
