Fransa hükümeti, ülkedeki doğum oranlarının düşüşünü durdurmak amacıyla ebeveyn izni süresini genişletmeye hazırlanıyor. Yeni düzenlemeyle, anneler ve babalar mevcut izinlerine ek olarak bir veya iki ay daha paylaşımlı izin kullanabilecek. Çalışma Bakanlığı tarafından hazırlanan taslak, özellikle babaların izin kullanımını teşvik etmeyi ve aile içi bakım yükünü daha dengeli dağıtmayı hedefliyor.
Yeni düzenlemenin ayrıntıları
Mevcut sistemde Fransa'da anneler 16 hafta, babalar ise 28 gün ücretli izin alabiliyor. Ek süre, çiftlerin karşılıklı anlaşmasıyla kullanılabilecek ve bu süre zarfında maaşın büyük bir kısmı devlet tarafından karşılanacak. Hükümet, bu adımın iş gücü piyasasında kadın-erkek eşitliğine de katkı sağlamasını bekliyor. Fransa, uzun yıllar boyunca Avrupa'nın en yüksek doğum oranına sahip ülkelerinden biriydi, ancak 2023 verilerine göre doğum oranı kadın başına 1.8'e geriledi. Bu durum, yaşlanan nüfus ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği konusunda endişelere yol açıyor.
Çalışma Bakanı Catherine Vautrin, reformun "aile kurmayı ve çocuk sahibi olmayı daha cazip hale getireceğini" belirtti. Bakanlık, düzenlemenin 2025 yılı başında yürürlüğe girmesini planlıyor. Ekonomik analizlere göre, bu tür politikalar kısa vadede doğum oranlarına sınırlı etki yaparken, uzun vadede iş-yaşam dengesini iyileştirerek kadınların iş gücüne katılımını artırabilir.
Bölgesel ve küresel boyut
Fransa'nın bu hamlesi, doğum oranlarının düşmesiyle mücadele eden birçok Avrupa ülkesi için örnek teşkil ediyor. İtalya, İspanya, Polonya ve Macaristan gibi ülkeler de benzer teşvikler uyguluyor. Ancak uzmanlar, ebeveyn izninin yanı sıra uygun fiyatlı çocuk bakımı, barınma desteği ve esnek çalışma saatleri gibi bütüncül politikaların da gerekli olduğunu vurguluyor. Küresel ölçekte, gelişmiş ülkelerin çoğu düşen doğurganlık oranlarıyla karşı karşıya; Güney Kore ve Japonya gibi bazı Asya ülkeleri ise bu alanda daha radikal önlemler alıyor. Fransa'nın sosyal modeli, Avrupa Birliği içinde sıkça referans alınırken, yeni izin düzenlemesinin diğer üye devletlerde benzer tartışmaları tetiklemesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'daki bu gelişme, Türkiye'nin de gündeminde olan düşük doğum oranları ve aile politikaları açısından dikkatle izlenmelidir. Türkiye'de doğurganlık hızı 2024 yılında kadın başına 1.51’e gerilemiş olup, hükümet çeşitli teşviklerle bu oranı artırmaya çalışmaktadır. Fransa'nın babalara yönelik izin süresini uzatan modeli, Türkiye'deki mevcut 5 günlük babalık izninin geliştirilmesi konusunda bir referans olabilir. Ayrıca, demografik dönüşümle mücadele eden Türkiye, Fransa'nın sosyal güvenlik sistemine getirdiği bu yeniliğin sonuçlarını yakından takip ederek kendi politikalarını gözden geçirebilir.
