Fransa hükümeti, sınır dışı edilen Rus yorumcu Xenia Federova'nın muhafazakâr televizyon kanalı CNews'e dönüşünü kınadı. Ağustos ayında Kremlin ajanı olduğu iddiasıyla Fransa'dan sınır dışı edilen Federova'nın, Perşembe günü yeniden CNews ekranlarında görünmesi başkent Paris'te tepkiyle karşılandı. Hükümet sözcüsü, kanalın "sorumluluk bilinciyle hareket etmesi" gerektiğini vurguladı.
Gelişmenin Arka Planı
Xenia Federova, uzun süredir Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e yakınlığıyla bilinen bir yorumcu olarak tanınıyor. Fransa'da yaşadığı dönemde çeşitli televizyon programlarına katılan Federova, özellikle Ukrayna savaşına ilişkin yaptığı açıklamalarla dikkat çekmişti. Fransız istihbarat birimleri, Federova'nın Kremlin tarafından finanse edilen bir propaganda ağının parçası olduğunu ve Rusya'nın Fransa'daki kamuoyunu etkilemeye yönelik faaliyetlerinde rol aldığını öne sürdü.
Ağustos 2023'te Fransa İçişleri Bakanlığı, Federova'nın "devlet güvenliğine tehdit" oluşturduğu gerekçesiyle sınırdışı edilmesine karar verdi. Karar, Fransız yargısı tarafından da onandı ve Federova ülkeden çıkarıldı. Ancak geçtiğimiz günlerde Federova'nın, sınır dışı edilmesine rağmen CNews kanalına uzaktan bağlanarak programlara katıldığı ortaya çıktı. Bu durum, Fransız hükümetinin tepkisini çekti.
CNews, Fransa'nın en çok izlenen haber kanallarından biri olup, sağ eğilimli yayın çizgisiyle biliniyor. Kanal, daha önce de göçmen karşıtı ve milliyetçi söylemleriyle gündeme gelmişti. Federova'nın kanala dönüşü, Fransız kamuoyunda "Rus propagandasına kapı aralanıyor" endişesine yol açtı. Hükümet sözcüsü, "Fransa'da yayın yapan tüm kanalların yasalara ve etik ilkelere uyması beklenir. Sınır dışı edilmiş bir şahsın ekranlara taşınması kabul edilemez" dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Federova olayı, Rusya'nın Batı ülkelerindeki medya ve siyaset üzerindeki etki operasyonlarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Fransa, son yıllarda Rus dezenformasyonuna karşı sert tedbirler alan ülkelerin başında geliyor. 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından AB, Rus devlet destekli medya kuruluşlarına yayın yasakları getirmişti. Ancak bazı kanallar, bu yasakları dolaylı yollarla aşmaya çalışıyor.
Uzmanlar, Federova'nın CNews'e dönüşünün, Rusya'nın Avrupa'da kutuplaşmayı artırma stratejisinin bir yansıması olduğunu belirtiyor. Özellikle göçmen karşıtı ve Avrupa şüphecisi söylemleriyle bilinen kanalların, Kremlin'in hedefi haline geldiği ifade ediliyor. Fransa hükümetinin uyarısı, diğer Avrupa ülkeleri için de bir emsal teşkil edebilir.
Öte yandan, CNews'in tutumu, Fransız medya özgürlüğü ve düzenleme kurumları arasında tartışma yarattı. Fransa'da medya düzenleyici kuruluşu CSA, kanal hakkında inceleme başlatabilir. Ancak CNews yönetimi, Federova'nın "bağımsız bir yorumcu" olduğunu ve yayınların editoryal bağımsızlık çerçevesinde yapıldığını savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'nın Rus yanlısı yorumcu konusundaki tutumu, Türkiye'nin Batı ile Rusya arasındaki dengeli politikası açısından dikkatle izlenmeli. Türkiye, Ukrayna savaşında arabuluculuk rolü üstlenmiş ve Batı yaptırımlarına katılmamıştı. Ancak Avrupa'da Rus etki ağlarına yönelik artan şüphecilik, Türkiye'nin Rusya ile olan enerji ve ticaret ilişkilerini de dolaylı olarak etkileyebilir. Fransa'nın bu uyarısı, NATO içinde Rusya'ya karşı ortak bir medya ve istihbarat cephesi oluşturma çabalarının bir parçası. Türkiye, benzer bir baskıyla karşılaşmamak için medya ve sivil toplum alanında şeffaflığı artırmaya yönelebilir.
