Fransa, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'a, 28 Kasım'da yapılması planlanan yasama seçimlerini erteleme kararını gözden geçirme çağrısında bulundu. Fransa Dışişleri Bakanlığı tarafından pazar günü yapılan açıklamada, Abbas'ın cumartesi günü “İsrail engelleri” gerekçesiyle seçimleri gelecek yıl eylül ayına erteleme kararı eleştirildi ve bu kararın Filistin halkının demokratik taleplerini yansıtmadığı vurgulandı. Abbas, yasama seçimlerinin yanı sıra cumhurbaşkanlığı seçiminin de aynı tarihte yapılacağını duyurmuştu.
Seçim Ertelemesinin Arka Planı
Filistin'de 2006'dan bu yana ilk kez yapılması planlanan genel seçimler, Filistin Yönetimi'nin meşruiyetini yeniden tesis etme ve Filistin siyasetindeki bölünmüşlüğü giderme açısından kritik bir adım olarak görülüyordu. Abbas'ın açıklamasına göre, Doğu Kudüs'te yaşayan Filistinlilerin oy kullanmasına İsrail'in izin vermemesi seçimlerin ertelenmesinin ana nedeni. İsrail, 1967'den bu yana işgal altında tuttuğu Doğu Kudüs'te Filistin seçimlerine izin vermeye yanaşmıyor. Filistin Merkez Seçim Komisyonu, seçimlerin yapılabilmesi için Doğu Kudüs'te oy kullanımı konusunda İsrail ile mutabakat sağlanması gerektiğini belirtmişti.
Fransa Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, “Filistin makamlarını bu kararı yeniden değerlendirmeye ve tüm Filistinlilerin katılımıyla özgür ve adil seçimler düzenlemeye çağırıyoruz” ifadelerine yer verildi. Açıklamada ayrıca, Filistin halkının demokratik iradesinin önündeki engellerin kaldırılması gerektiği vurgulandı.
Uluslararası Tepkiler ve Seçimlerin Önemi
Fransa'nın çağrısı, Avrupa Birliği'nin Filistin seçimlerine verdiği önemin bir göstergesi. AB, daha önce yaptığı açıklamalarda seçimlerin şeffaf ve kapsayıcı olması gerektiğini belirtmişti. Ancak Abbas'ın erteleme kararı, Filistin siyasetinde yeni bir belirsizlik yaratmış durumda. Hamas, erteleme kararını “darbe” olarak nitelendirerek tepki gösterdi. Hamas Sözcüsü Fevzi Barhum, “Abbas'ın bu kararı, Filistin halkının iradesine karşı bir darbedir” dedi. Filistin İslami Cihat Hareketi de kararı kınadı.
Seçimlerin ertelenmesi, Filistin Yönetimi'nin uluslararası alandaki meşruiyetini zayıflatabilir. Özellikle ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, Filistin seçimlerini desteklediğini açıklamış ve Abbas'ı seçimlere gitme konusunda teşvik etmişti. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, seçimlerin yapılmasının Filistin halkının demokratik özlemlerini yansıtacağını söylemişti. Ancak İsrail'in Doğu Kudüs konusundaki tutumu, seçimlerin yapılmasını fiilen imkânsız kılıyor.
Fransa'nın açıklaması, Avrupa'nın Ortadoğu barış sürecinde daha aktif bir rol oynamaya çalıştığı bir döneme denk geliyor. Fransa, son yıllarda İsrail-Filistin çatışmasına iki devletli çözüm temelinde bir çözüm bulunması için çaba harcıyor. Ancak İsrail'in yeni yerleşim birimleri inşa etme kararları ve bölgedeki gerginlik, barış sürecini zora sokuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin seçimlerinin yapılmasını ve Filistin halkının demokratik iradesinin tecelli etmesini uzun süredir destekliyor. Dışişleri Bakanlığı, daha önce yaptığı açıklamalarda Filistin'de seçimlerin zamanında ve özgür koşullarda yapılmasının önemine dikkat çekmişti. Türkiye, ayrıca Filistin iç barışını ve ulusal birliğini destekleyen bir tutum sergiliyor. Abbas'ın erteleme kararı, Türkiye'nin Filistin siyasetindeki bölünmüşlüğün giderilmesine yönelik çabalarını da olumsuz etkileyebilir. Öte yandan, Fransa'nın girişimi, Avrupa'nın Filistin meselesine daha fazla angaje olması açısından Türkiye tarafından olumlu karşılanabilir. Ancak Türkiye, İsrail'in Doğu Kudüs'teki uygulamalarını kınayarak, seçimlerin önündeki engellerin kaldırılması çağrısını yineliyor. Erteleme, Filistin davasına destek veren Türkiye'nin bölgedeki diplomatik pozisyonunu da etkileyebilir; zira Türkiye, Filistin seçimlerinin yapılmasını Filistin halkının iradesinin bir yansıması olarak görüyor.
