Fransa'nın güneybatısındaki Gers bölgesinde, 11 yaşındaki Lyhanna adlı kız çocuğunun cansız bedeninin bulunmasının ardından gözaltına alınan baş şüpheli, resmi olarak bir çocuğa tecavüz ve cinayetle suçlandı. Olay, ülkede büyük bir infial yarattı ve başta Paris olmak üzere birçok kentte binlerce kişi sokaklara dökülerek adalet talebinde bulundu. Soruşturma kapsamında şüphelinin daha önce benzer bir suçtan yargılandığı ancak serbest bırakıldığı ortaya çıkınca, Fransız yargı sistemi yeniden tartışmaya açıldı.
Olayın perde arkası: Şüphelinin geçmişi ve adalet sistemindeki zafiyet
Lyhanna'nın kaybolduğu haberinin ardından başlatılan geniş çaplı arama çalışmaları, kızın cesedinin Gers bölgesindeki bir ormanlık alanda bulunmasıyla son buldu. Yapılan otopsi, Lyhanna'nın cinsel saldırıya uğradığını ve boğularak öldürüldüğünü ortaya koydu. Polis, kısa süre içinde daha önce benzer suçlardan kaydı bulunan 30 yaşlarındaki bir adamı gözaltına aldı. Şüphelinin, geçmişte bir başka çocuğa cinsel saldırıda bulunduğu iddiasıyla yargılandığı ancak delil yetersizliğinden serbest kaldığı öğrenildi. Bu durum, Fransız yargı sisteminin çocukları koruma konusunda yetersiz olduğu yönündeki eleştirileri alevlendirdi.
Fransa'da son yıllarda çocuklara yönelik ciddi suçlarda faillerin sıklıkla adalet önünde gereken cezayı almadığına dair kamuoyunda yaygın bir kanaat bulunuyor. Özellikle 2022'de öldürülen 12 yaşındaki Lola'nın davası, bu tartışmaların odağında yer alıyor. Lola'nın katili zanlısının da benzer bir geçmişe sahip olması, Fransız halkında adalet sistemine olan güveni sarsmıştı. Lyhanna davası, bu güvensizliği daha da derinleştirirken, hükümet adli reform sinyalleri vermek zorunda kaldı.
Kitlesel protestolar ve siyasi yansımalar
Lyhanna'nın ölümü, Fransa genelinde geniş çaplı protestolara neden oldu. Başta Paris, Marsilya ve Lyon olmak üzere birçok kentte düzenlenen gösterilere on binlerce kişi katıldı. Göstericiler, çocukların korunması için daha katı yasalar çıkarılmasını ve yargı sisteminin yeniden yapılandırılmasını talep etti. Olay, aynı zamanda siyasi bir krize dönüştü; muhalefet partileri, hükümeti çocuk güvenliği konusunda yetersizlikle suçladı. Aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) partisi lideri Marine Le Pen, olayı “Fransız devletinin başarısızlığı” olarak nitelendirirken, sol partiler adalet sistemindeki toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dikkat çekti. Hükümet ise, soruşturmanın şeffaf bir şekilde yürütüleceğini ve gerekli adli reformların yapılacağını duyurdu.
Protestoların büyümesi, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'u da zor durumda bıraktı. Macron, olayla ilgili olarak “bir annenin yaşayabileceği en kötü kabus” ifadelerini kullanırken, adalet sisteminde iyileştirmeler yapılacağını belirtti. Ancak muhalefet, bu açıklamaları yetersiz buldu ve hükümete yönelik güvensizlik oylaması çağrıları yapıldı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'daki bu olay, Türkiye'de de benzer vakaların yaşandığı bir dönemde, çocuk güvenliği ve yargı sisteminin etkinliği konularında iki ülke arasında karşılaştırmalara yol açabilir. Türkiye'de çocuk istismarı ve cinayet davalarında sıkça gündeme gelen “iyi hal indirimi” ve “tahrik indirimi” gibi uygulamalar, Fransa'daki tartışmalarla benzerlikler taşıyor. Bu durum, Türk kamuoyunda da adalet sisteminin yeniden gözden geçirilmesi yönünde taleplerin artmasına neden olabilir. Ayrıca, Fransa'daki protestoların AB ve NATO üyesi bir ülkede yaşanması, Türkiye'nin özellikle AB ile olan ilişkilerinde adalet reformları konusundaki hassasiyetini artırabilir. Sonuç olarak, bu tür olaylar küresel çapta çocuk hakları ve yargı reformu tartışmalarını yeniden alevlendirirken, Türkiye'nin de bu sürecin dışında kalamayacağı açıktır.
