ABD merkezli indirim perakendecisi Five Below Inc., 2024 yılının ilk çeyreğinde beklentilerin üzerinde kâr açıklamasına rağmen, yüksek petrol fiyatlarının tüketici harcamalarını olumsuz etkileyeceği endişesiyle hisselerinde yüzde 5'in üzerinde değer kaybı yaşadı. Şirket, ilk çeyrek net satışlarını 726,3 milyon dolar olarak duyururken, hisse başına kâr 0,35 dolar ile analist tahminlerini aştı. Ancak Five Below CEO'su Joel Anderson, yaygın enflasyon ve artan enerji maliyetleri nedeniyle tüketicilerin daha temkinli hale geldiğini vurguladı. Şirket, tam yıl satış beklentisini 3,57 milyar dolardan 3,62 milyar dolara yükseltmiş olsa da, yüksek petrol fiyatlarının yılın ikinci yarısında talebi baskılayabileceği uyarısında bulundu.
Gelişmenin arka planı
Five Below, özellikle düşük gelirli hanelere hitap eden bir perakende zinciri olarak, ekonomik durgunluk dönemlerinde genellikle daha iyi performans gösteriyor. Ancak son dönemde ABD'de benzin fiyatlarının varil başına 80 doların üzerinde seyretmesi, tüketicilerin harcanabilir gelirini azaltıyor. Şirketin ilk çeyrek verilerine göre, mağaza satışları yüzde 7,8 oranında artarken, trafikte de benzer bir büyüme kaydedildi. Buna rağmen ortalama sepet büyüklüğü düştü; bu da tüketicilerin daha az ürün aldığına işaret ediyor. Anderson, “Müşterilerimiz hâlâ mağazalarımıza geliyor, ancak her seferinde daha az harcama yapıyorlar. Özellikle benzin fiyatlarındaki artış, bütçelerini sıkıştırıyor” dedi. Five Below'un aynı mağaza satışlarındaki büyüme beklentisi ise alt yüzde 2'ler olarak revize edildi, bu da zayıf bir ikinci yarıyıla işaret ediyor.
Küresel tahvil piyasalarından yansıma
Five Below'un uyarısı, küresel tahvil piyasalarında da yankı buldu. ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,8'in üzerine çıkarken, yatırımcıların risk iştahı azaldı. Avrupa borsaları, özellikle perakende ve tüketici sektörlerinde satışlarla günü düşüşle kapattı. Uzmanlar, Five Below'un tüketici sağlığına ilişkin sinyallerinin aslında daha geniş bir ekonominin yavaşladığına dair bir belirti olduğunu söylüyor. Yüksek petrol fiyatları sadece Five Below'u değil, tüm ABD ve Avrupa'daki indirim perakendecilerini etkileme potansiyeli taşıyor. Analistler, Walmart ve Target gibi diğer büyük perakendecilerin de benzer zorluklarla karşı karşıya kalabileceğini belirtiyor. Ayrıca Çin'den gelen zayıf imalat verileri ve OPEC+'ın üretim kesintileri, petrol fiyatlarının kısa vadede yüksek kalacağını gösteriyor. Bu durum, gelişmekte olan ülkeleri de dolaylı yoldan etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Five Below'un uyarısı doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel petrol fiyatlarındaki yüksek seviyeler Türkiye ekonomisi için kritik bir faktör. Petrol ithalatçısı olan Türkiye, yüksek enerji fiyatlarından doğrudan etkileniyor. Küresel tüketici güvenindeki zayıflama, Türkiye'nin ihracat pazarlarında talep daralmasına neden olabilir. Özellikle tekstil ve otomotiv gibi sektörlerde dış talebin azalması, cari açık ve büyüme hedefleri açısından risk oluşturuyor. Ayrıca, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) yüksek faiz politikasını sürdürmesi, TL üzerinde baskı yaratabilir. Türkiye, enerji maliyetlerini düşürmek için yenilenebilir enerjiye yatırımı hızlandırmalı ve ihracat pazarlarını çeşitlendirmelidir.
