Finlandiya Parlamentosu, ülkenin nükleer silah bulundurma ve transit geçişine izin verme yönündeki yasağı kaldıran hükümet önerisini kabul etti. 125 milletvekilinin desteklediği teklif, 61 ret oyuna karşılık kabul edilirken, 13 vekil oylamaya katılmadı. Karar, Finlandiya'nın Nisan 2023'te NATO'ya katılmasının ardından güvenlik politikasında yaşanan köklü değişimin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Daha önce nükleer silahların bulundurulmasını ve ülke topraklarından geçişini yasaklayan mevzuat, artık NATO'nun nükleer caydırıcılık politikalarıyla uyumlu hale getirilmiş oldu.
Gelişmenin Arka Planı
Finlandiya, uzun yıllar boyunca tarafsızlık politikası izlemiş ve nükleer silahların ülkeye girişini yasaklamıştı. Ancak Rusya'nın Ukrayna'ya karşı başlattığı savaş, Finlandiya'nın güvenlik algısında köklü bir değişime yol açtı. Ülke, Mayıs 2022'de NATO'ya başvuruda bulunmuş ve Nisan 2023'te ittifaka resmen katılmıştı. NATO üyeliği ile birlikte Finlandiya, ittifakın ortak savunma ve caydırıcılık politikalarına uyum sağlama sürecine girdi. Nükleer silah yasağının kaldırılması, bu uyumun en somut adımlarından biri olarak görülüyor. Hükümet, kararın Finlandiya'nın egemenliğini ve güvenliğini güçlendireceğini savunurken, muhalefet partileri ise ülkenin nükleer silahlanma yarışına çekilebileceği endişesini dile getirdi.
Oylamada, Başbakan Petteri Orpo liderliğindeki koalisyon hükümeti, kararı desteklerken, Sosyal Demokrat Parti ve Sol İttifak gibi muhalefet partileri karşı oy kullandı. Yeşil Parti ise konuyla ilgili derin bir tartışma yapılması gerektiğini belirterek çekimser kaldı. Finlandiya'nın bu kararı, İsveç'in de benzer bir adım atması durumunda, Kuzey Avrupa'da nükleer silahların varlığının artabileceği yorumlarına yol açtı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Finlandiya'nın nükleer silah yasağını kaldırması, sadece ülkenin iç politikasında değil, aynı zamanda bölgesel güvenlik dengelerinde de önemli bir değişimi temsil ediyor. Rusya, Finlandiya'nın NATO üyeliğine sert tepki göstermiş ve sınırına yakın bölgelere ek askeri güç konuşlandıracağını açıklamıştı. Bu karar, Rusya'nın nükleer tehditlerine karşı NATO'nun caydırıcılığını güçlendirme amacı taşıyor. Ancak uzmanlar, Finlandiya'nın topraklarında nükleer silah bulundurmasının, Rusya ile doğrudan bir çatışma riskini artırabileceği uyarısında bulunuyor. Öte yandan, NATO'nun nükleer paylaşım programı kapsamında, Belçika, Almanya, İtalya, Hollanda ve Türkiye gibi ülkelerde ABD'ye ait nükleer silahlar bulunuyor. Finlandiya'nın bu programa dahil olup olmayacağı henüz netlik kazanmış değil.
Küresel ölçekte bakıldığında, Finlandiya'nın kararı, nükleer silahların yayılmasını önleme çabalarına darbe vurabilecek bir adım olarak değerlendiriliyor. Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) çerçevesinde, nükleer silahsız bölgelerin genişlemesi hedeflenirken, Finlandiya gibi bir ülkenin yasağı kaldırması, diğer ülkeler için de emsal teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Finlandiya'nın nükleer silah yasağını kaldırması, NATO'nun nükleer caydırıcılık politikalarına uyum açısından önemli bir adım olsa da, Türkiye için doğrudan bir etki yaratması beklenmiyor. Ancak Türkiye, NATO'nun nükleer paylaşım programında yer alan ülkelerden biri olarak, ittifakın nükleer politikalarına zaten uyum sağlamış durumda. Bu gelişme, NATO içindeki nükleer silah tartışmalarını yeniden gündeme getirebilir ve Türkiye'nin savunma stratejileri açısından takip edilmesi gereken bir husus olarak öne çıkıyor. Ayrıca, Rusya'nın savaş gemilerinin Karadeniz'den Akdeniz'e geçişi gibi konularda Türkiye'nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni uygulama politikası, bu tür küresel güvenlik değişimlerinin bölgesel yansımalarını da etkileyebilir.
