Filistin yönetimi ve Arap Birliği, ABD Başkanı Donald Trump’a, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da ilhak planlarını durdurması için acil müdahale çağrısında bulundu. Birleşmiş Milletler bünyesindeki Arap Grubu’nun sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, İsrail’in yerleşimci saldırganlığının ve Filistinlilere yönelik askeri şiddetin “hızla tırmandığı” belirtilerek, bölgede “derin bir endişe” duyulduğu ifade edildi. Açıklamada, uluslararası topluma bu gelişmelere karşı harekete geçme çağrısı yapılırken, Arap Grubu’nun bölgesel dayanışma içinde olduğu vurgulandı.
Gelişmenin arka planı
İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim birimlerini genişletme ve bölgenin önemli bir kısmını ilhak etme planı, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı. Trump yönetiminin 2020’de açıkladığı Orta Doğu barış planı, İsrail’e Batı Şeria’nın yaklaşık %30’unu ilhak etme izni veriyordu. Bu plan, Filistin yönetimi tarafından reddedilmiş ve Arap Birliği tarafından kınanmıştı.
Filistinliler, Trump’ın 2017’de Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıması ve büyükelçiliğini taşımasının ardından ABD’nin arabuluculuk rolünü kaybettiğini savunuyor. Arap Grubu’nun son çağrısı, Trump yönetiminin bu tutumunu değiştirmesi ve İsrail’e baskı yapması yönünde bir umut olarak görülüyor. Ancak Washington’dan henüz resmi bir yanıt gelmiş değil.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail’in ilhak planları, sadece Filistinlileri değil, aynı zamanda bölgedeki diğer Arap ülkelerini de endişelendiriyor. Ürdün, Mısır ve Suudi Arabistan gibi ülkeler, ilhakın barış sürecine ölümcül bir darbe vuracağını ve bölgesel istikrarı tehdit edeceğini belirtiyor. Avrupa Birliği de ilhakı “uluslararası hukukun ihlali” olarak nitelendirirken, bazı ülkeler İsrail’e yönelik yaptırımları gündeme getiriyor.
Birleşmiş Milletler, ilhakın iki devletli çözümü imkansız hale getireceği uyarısında bulunuyor. BM Genel Sekreteri António Guterres, daha önce yaptığı açıklamada, “İlhak, uluslararası hukukun ciddi bir ihlalidir ve Orta Doğu’da kalıcı barış şansını yok eder” ifadelerini kullanmıştı. Bu bağlamda, Arap Grubu’nun çağrısı, uluslararası toplumun İsrail üzerindeki baskısını artırma çabası olarak değerlendiriliyor.
Filistinlilerden Trump’a: İlhakı durdur
Filistin yönetimi ve Arap Birliği, ABD Başkanı Donald Trump’a, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da ilhak planlarını durdurması için acil müdahale çağrısında bulundu. Birleşmiş Milletler bünyesindeki Arap Grubu’nun sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, İsrail’in yerleşimci saldırganlığının ve Filistinlilere yönelik askeri şiddetin “hızla tırmandığı” belirtilerek, bölgede “derin bir endişe” duyulduğu ifade edildi. Açıklamada, uluslararası topluma bu gelişmelere karşı harekete geçme çağrısı yapılırken, Arap Grubu’nun bölgesel dayanışma içinde olduğu vurgulandı. İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim birimlerini genişletme ve bölgenin önemli bir kısmını ilhak etme planı, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı. Trump yönetiminin 2020’de açıkladığı Orta Doğu barış planı, İsrail’e Batı Şeria’nın yaklaşık %30’unu ilhak etme izni veriyordu. Bu plan, Filistin yönetimi tarafından reddedilmiş ve Arap Birliği tarafından kınanmıştı. Filistinliler, Trump’ın 2017’de Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıması ve büyükelçiliğini taşımasının ardından ABD’nin arabuluculuk rolünü kaybettiğini savunuyor. Arap Grubu’nun son çağrısı, Trump yönetiminin bu tutumunu değiştirmesi ve İsrail’e baskı yapması yönünde bir umut olarak görülüyor. Ancak Washington’dan henüz resmi bir yanıt gelmiş değil. İsrail’in ilhak planları, sadece Filistinlileri değil, aynı zamanda bölgedeki diğer Arap ülkelerini de endişelendiriyor. Ürdün, Mısır ve Suudi Arabistan gibi ülkeler, ilhakın barış sürecine ölümcül bir darbe vuracağını ve bölgesel istikrarı tehdit edeceğini belirtiyor. Avrupa Birliği de ilhakı “uluslararası hukukun ihlali” olarak nitelendirirken, bazı ülkeler İsrail’e yönelik yaptırımları gündeme getiriyor. Birleşmiş Milletler, ilhakın iki devletli çözümü imkansız hale getireceği uyarısında bulunuyor. BM Genel Sekreteri António Guterres, daha önce yaptığı açıklamada, “İlhak, uluslararası hukukun ciddi bir ihlalidir ve Orta Doğu’da kalıcı barış şansını yok eder” ifadelerini kullanmıştı. Bu bağlamda, Arap Grubu’nun çağrısı, uluslararası toplumun İsrail üzerindeki baskısını artırma çabası olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail’in Filistin topraklarını ilhakına uzun süredir karşı çıkıyor ve iki devletli çözümü destekliyor. Bu çağrı, Ankara’nın da benzer tutumunu yansıtıyor. Türkiye’nin Filistin davasına verdiği destek, bölgesel nüfuzunu artırabilir. Ayrıca ilhak, Doğu Akdeniz’deki gerginlikleri de etkileyebilir.
