Minnesota'nın 4. Kongre Bölgesi'nde Demokrat Parti ön seçimleri, beklenmedik bir sonuçla tarihe geçti. Eritre asıllı aktivist Melat Kiros, 20 yılı aşkın süredir Temsilciler Meclisi'nde bulunan Demokrat vekil Betty McCollum'u yüzde 48 oyla mağlup ederek parti içinde Filistin yanlısı kanadın yükselişini bir kez daha gözler önüne serdi. Kiros, seçim kampanyasını İsrail'e yapılan tüm yardımlara karşı çıkma ve Filistin halkının haklarını savunma üzerine kurmuştu. Bu zafer, özellikle Gazze'deki savaşın gölgesinde Demokrat Parti içinde İsrail politikasına yönelik artan hoşnutsuzluğun bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Melat Kiros kimdir ve neyi temsil ediyor?
Melat Kiros, Eritreli göçmen bir ailenin kızı olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde doğdu. Uzun yıllar toplum sağlığı ve sosyal adalet alanında çalışan Kiros, özellikle Filistin dayanışma hareketi içinde aktif bir isim haline geldi. Kampanyasında, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarını 'soykırım' olarak nitelendirdi ve ABD'nin İsrail'e verdiği askeri ve mali desteğin derhal kesilmesi gerektiğini savundu. Kiros, aynı zamanda iklim değişikliğiyle mücadele, evrensel sağlık sigortası ve gelir eşitsizliğinin azaltılması gibi ilerici politikalara da vurgu yaptı. Ancak onu asıl öne çıkaran, İsrail-Filistin konusundaki tavizsiz duruşu oldu.
Betty McCollum, 2001'den beri Kongre'deydi ve nispeten ılımlı bir İsrail politikası izliyordu. McCollum, zaman zaman İsrail'in yerleşim politikalarını eleştirse de, yardımların kesilmesi gibi radikal adımlara karşı çıkıyordu. Kiros'un zaferi, partinin tabanında bu tür ılımlı pozisyonların artık yeterli görülmediğini ortaya koyuyor. Özellikle genç seçmenler ve ilerici gruplar, İsrail politikasında köklü bir değişim talep ediyor.
Filistin yanlısı adaylar Demokrat Parti'de neden güç kazanıyor?
Son yıllarda Demokrat Parti içinde 'Squad' olarak bilinen ilerici kanat, İsrail politikasına yönelik sert eleştirileriyle biliniyor. New York'tan Alexandria Ocasio-Cortez, Michigan'dan Rashida Tlaib ve Minnesota'dan Ilhan Omar gibi isimler, İsrail'in Filistin topraklarındaki işgalini ve yerleşim faaliyetlerini defalarca kınamıştı. Bu milletvekilleri, ABD'nin İsrail'e yıllık 3,8 milyar dolar askeri yardım yapmasının Filistinlilere karşı 'işgal ve ayrımcılığı' finanse ettiğini savunuyor. 7 Ekim 2023'te Hamas'ın saldırıları ve ardından İsrail'in Gazze'ye başlattığı büyük çaplı operasyon, bu tartışmaları daha da alevlendirdi. Kiros'un seçim zaferi, bu eğilimin tabana yayıldığını ve ön seçimlerde sandığa yansıdığını gösteriyor.
Analistlere göre, Kiros'un başarısı sadece bölgesel bir olay değil, aynı zamanda 2024 başkanlık seçimleri öncesinde Demokrat Parti'nin iç dinamiklerine dair önemli sinyaller veriyor. Partinin İsrail yanlısı geleneksel kanadı ile artan Filistin yanlısı taban arasındaki gerilim, önümüzdeki dönemde parti platformunu ve dış politika önceliklerini şekillendirebilir. Ayrıca bu durum, Cumhuriyetçilerin Demokratları 'antisemitizmle' suçlamasına da zemin hazırlıyor. Ancak Kiros ve benzeri adaylar, İsrail'i eleştirmenin antisemitizm olmadığını, iki devletli çözümü savunduklarını vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Melat Kiros'un zaferi, ABD'de Filistin yanlısı seslerin yükseldiğini göstermesi bakımından Türkiye'nin dış politikası için dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinen bir ülke olarak, ABD Kongresi'nde İsrail'e yardımların sorgulanmasını ve Filistin haklarına vurgu yapılmasını olumlu karşılayabilir. Ancak bu tür gelişmelerin ABD'nin Ortadoğu politikasında köklü bir değişime yol açması kısa vadede beklenmiyor. Türkiye, kendi çıkarları doğrultusunda ABD ile ilişkilerinde bu tür iç siyasi dalgalanmaları yakından takip etmeli; özellikle İsrail-Filistin meselesinde uluslararası kamuoyunu etkilemek için bu tür gelişmeleri bir fırsat olarak değerlendirebilir.
