Filipinler'de bir yurt içi uçak biletinin 27 bin pesoya (yaklaşık 440 dolar) fırlaması, ülkede tüketim ve seyahat alışkanlıklarına dair önemli bir tartışmayı yeniden alevlendirdi. Bu miktar, Manila'dan Taipei veya Hanoi'ye gidiş-dönüş uçuş, bir otelde konaklama ve hatta cep harçlığını bile karşılayabilecek seviyede. Sosyal medyada viral olan bu durum, Filipinli tüketicilerin neden yurt içi yerine yurt dışı tatilleri tercih ettiğini sorgulamaya açtı. Ekonomik faktörlerin yanı sıra altyapı sorunları ve havayolu sektöründeki tekelci yapı, vatandaşları alternatif rotalara yönlendiriyor.
Uçak bileti fiyatlarındaki uçurum
Filipinler Sivil Havacılık Otoritesi verilerine göre, yurt içi uçuşlarda ortalama bilet fiyatları son iki yılda yüzde 35 artış gösterdi. Batanes gibi uzak destinasyonlara yapılan seferlerde bu artış daha da belirgin. Karşılaştırmalı bir analiz, Manila-Batanes uçuşunun kilometre başına maliyetinin, aynı mesafedeki uluslararası uçuşlardan yüzde 40 daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Havayolu şirketleri bu durumu yakıt fiyatları, havalimanı vergileri ve sınırlı rota ağına bağlasa da, tüketici dernekleri rekabet eksikliğini ana sebep olarak gösteriyor. Özellikle Cebu Pacific ve Philippines AirAsia gibi düşük maliyetli taşıyıcılar, iç hatlarda zaman zaman fahiş fiyat politikalarıyla eleştiriliyor.
Turizm akışında yeni yönelimler
Filipinler Turizm Bakanlığı'nın 2023 verileri, yurt dışı çıkışlarında geçen yıla göre yüzde 12 artış olduğunu gösteriyor. En çok tercih edilen destinasyonlar arasında Tayvan, Vietnam ve Güney Kore yer alıyor. Buna karşın, yurt içi turist sayısındaki artış yalnızca yüzde 5'te kaldı. Bu dengesizlik, özellikle yerel turizm işletmelerini olumsuz etkiliyor. Palawan, Cebu gibi popüler yerlerde otel doluluk oranları yurt dışı paket turlarının cazibesi karşısında düşüş yaşıyor. Ekonomistler, Filipinler'in turizm gelirlerini artırmak istiyorsa, iç hat uçuşlarındaki fiyat adaletsizliğini gidermesi gerektiğini vurguluyor. Aksi takdirde, orta gelirli Filipinliler tatil için kesenin ağzını yurt dışına açmaya devam edecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Filipinler'deki bu gelişme, Türkiye'nin turizm sektörü açısından dolaylı bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye'de de iç hat uçuş fiyatları, özellikle sezonluk dönemlerde benzer bir eğilim gösteriyor. Antalya, Bodrum gibi destinasyonlara yaz aylarında artan bilet fiyatları, vatandaşları Yunanistan veya Gürcistan gibi alternatif rotalara yönlendirebiliyor. Ayrıca, Filipinler'deki gibi bir tekelci yapının Türkiye havayolu piyasasında da kısmen mevcut olması, rekabet kurumunun denetimini önemli kılıyor. Türkiye'nin turizm gelirlerini sürdürülebilir kılmak için iç hat uçuşlarında fiyat istikrarı ve uluslararası rekabet gücü sağlaması, uzun vadede sektörün sağlıklı büyümesi için kritik.
