Filipin Havayolları (Philippine Airlines), filosunu modernize etme ve uzun mesafeli uçuş kapasitesini artırma planları kapsamında Boeing'ten 15 adet 787-10 Dreamliner ve Airbus'tan 9 adet A350-1000 siparişi verdi. Hava taşıyıcısının bu hamlesi, Asya-Pasifik bölgesinde artan hava trafiği talebine yanıt olarak değerlendiriliyor. Siparişin toplam liste fiyatının 15 milyar doları aştığı, ancak büyük siparişlerde uygulanan standart indirimlerle net tutarın daha düşük olacağı ifade ediliyor. Teslimatların 2025 yılından itibaren başlaması planlanıyor.
Filo yenileme stratejisi
Filipin Havayolları, mevcut filosunda yer alan Boeing 777-300ER ve Airbus A330-300 uçaklarını kademeli olarak emekliye ayırmayı hedefliyor. Yeni sipariş edilen 787-10 modeli, özellikle Manila-Manila arası uzun menzilli uçuşlarda yakıt verimliliği ve yolcu konforu açısından avantaj sağlayacak. Boeing 787-10, 330 koltuk kapasitesiyle önceki modellere göre %25 daha az yakıt tüketiyor. Airbus A350-1000 ise 350-410 koltuk kapasitesiyle özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika gibi uzun mesafeli destinasyonlarda kullanılacak. Havayolu şirketi, bu iki uçak tipiyle ağını genişletmeyi ve yolcu başına karbon emisyonunu azaltmayı planlıyor.
Siparişin finansmanı için Filipin Havayolları'nın devlet desteği ve uluslararası kredi kuruluşlarından kredi sağladığı bildiriliyor. Şirket, 2023 yılında COVID-19 salgını sonrası toparlanma sürecinde %15 büyüme kaydetmişti. Bu yatırımın, havayolunun bölgesel rekabette güçlenmesine katkı sağlaması bekleniyor. Ayrıca, filodaki ortalama uçak yaşının 12'den 7'ye düşmesiyle bakım maliyetlerinin azalacağı öngörülüyor.
Asya-Pasifik'te hava taşımacılığı yarışı
Asya-Pasifik bölgesi, küresel hava trafiğinin en hızlı büyüyen bölgelerinden biri olarak dikkat çekiyor. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre, bölgedeki yolcu trafiğinin 2035 yılına kadar yıllık ortalama %5,5 artması bekleniyor. Filipin Havayolları'nın bu siparişi, bölgedeki diğer taşıyıcılarla (Singapore Airlines, Cathay Pacific, Qantas gibi) rekabet etme stratejisinin bir parçası. Özellikle Boeing 787-10'un menzil avantajı sayesinde Manila'dan ABD'nin batı kıyısına aktarmasız uçuş imkanı doğacak. Aynı şekilde A350-1000 ile Londra, Paris ve New York gibi uzak noktalara direkt seferler konulması planlanıyor.
Sipariş aynı zamanda Boeing ve Airbus arasındaki rekabeti de körüklüyor. Her iki üretici de Asya-Pasifik pazarında payını artırmak için yoğun çaba harcıyor. Boeing, 787 Dreamliner ailesinin bu siparişle birlikte bölgedeki toplam sipariş sayısının 500'ü aştığını duyurdu. Airbus ise A350 serisinin özellikle kargo taşımacılığı ve ultra uzun menzilli uçuşlarda tercih edildiğini vurguluyor. Filipin Havayolları'nın bu çift tedarikçi stratejisi, operasyonel esneklik sağlarken, müzakerede daha iyi fiyat avantajı elde etmesine de olanak tanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Filipin Havayolları'nın bu büyük siparişi, Türk havacılık sektörü açısından doğrudan bir etki yaratmasa da küresel tedarik zinciri ve rekabet dinamikleri açısından önem taşıyor. Boeing ve Airbus'ın üretim kapasitelerinin bu siparişle daha da dolması, Türk Hava Yolları'nın (THY) gelecekteki uçak siparişlerinde teslimat sürelerini etkileyebilir. THY'nin filosunu genişletme planları göz önüne alındığında, üretici firmaların sipariş defterlerinin doluluğu, yeni siparişlerde gecikmelere veya fiyat artışlarına yol açabilir. Ayrıca, Asya-Pasifik'te artan hava trafiği, Türkiye'nin İstanbul merkezli küresel bir havacılık hub'ı olma stratejisi açısından bölgesel bir tehdit oluşturmuyor; aksine, Türkiye-Körfez-Rusya rotalarındaki transit trafiği artarak THY için yeni fırsatlar yaratabilir. Bu gelişme, havacılık sektöründe planlama yaparken küresel talebin göz önünde bulundurulması gerektiğini hatırlatıyor.
