Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., ülkenin iç çatışmalarında tecrübe kazanmış bir komutanı silahlı kuvvetlerin yeni başına atadı. Korgeneral Antonio G. Nafarrete, 11 Şubat 2025 itibarıyla Genelkurmay Başkanlığı görevine başlayacak. Atama, Müslüman güneyde hassas bir seçim öncesinde ve Güney Çin Denizi'nde Çin ile devam eden deniz gerilimlerinin ortasında gerçekleşti. Nafarrete, daha önce Filipinler'in iç isyanlarla mücadelesinde kilit roller üstlenmiş, özellikle Mindanao bölgesindeki terörle mücadele operasyonlarında adını duyurmuş bir isim.
Atamanın arka planı: İç güvenlik ve bölgesel tehditler
Korgeneral Nafarrete, görev süresi boyunca öncelikle Filipinler'in güneyindeki Bangsamoro bölgesinde yapılacak seçimlerin güvenliğini sağlamakla yükümlü olacak. Bu seçimler, barış sürecinin dönüm noktası olarak görülüyor. Aynı zamanda, ülke Çin'in Scarborough Shoal ve Second Thomas Shoal çevresindeki agresif faaliyetleriyle karşı karşıya. Filipinler donanması, son aylarda Çin sahil güvenlik gemileriyle bir dizi yakın temas yaşadı. Atama, Marcos yönetiminin hem iç hem de dış tehditlere karşı güçlü bir profil arayışında olduğunu gösteriyor.
Nafarrete, selefi General Romeo Brawner Jr.'dan görevi devralıyor. Brawner, görev süresinde Çin ile yaşanan gerginliklerde askeri hazırlığı artırmış, ancak aynı zamanda askeri modernizasyon programını hızlandırmıştı. Nafarrete'in özellikle asimetrik savaş ve terörle mücadele konusundaki uzmanlığı, onu özellikle iç cephede kritik bir figür haline getiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Güney Çin Denizi ve ABD ittifakı
Nafarrete'in atandığı dönemde Filipinler, ABD ile askeri iş birliğini derinleştiriyor. İki ülke, 2014 tarihli Genişletilmiş Savunma İşbirliği Anlaşması (EDCA) kapsamında yeni askeri üslerin kullanımına izin verdi. Bu durum, Çin'in sert tepkisine yol açtı. Pekin, Filipinler'i bölgeyi 'askerileştirmekle' suçlarken, Manila egemenlik haklarını savunduğunu vurguluyor. Yeni komutanın bu dengede nasıl bir rol oynayacağı merak konusu. Askeri analistler, Nafarrete'in ABD ile ortak eğitim ve tatbikatları sürdüreceğini, ancak Çin ile tam bir kopuştan kaçınmak için diplomatik kanalları da açık tutacağını öngörüyor.
Filipinler ayrıca, Japonya ve Avustralya ile savunma alanında iş birliğini artırıyor. Geçtiğimiz ay Manila, Tokyo ile bir askeri tedarik anlaşması imzaladı. Bu bağlamda, Nafarrete'in uluslararası ortaklıkları yönetme becerisi de test edilecek. Bölgesel uzmanlar, yeni Genelkurmay Başkanı'nın öncelikle Güney Çin Denizi'nde 'sivilleşmiş' Çin gemilerine karşı kendi sahil güvenlik ve donanma birliklerinin koordinasyonunu geliştirmeye odaklanacağını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Filipinler'deki atama, Türkiye'nin Hint-Pasifik bölgesindeki ilişkileri açısından dolaylı önem taşıyor. Türkiye, Filipinler ile savunma sanayii alanında iş birliğini geliştirmekte; İHA ve zırhlı araç tedariki gibi konular gündemde. Nafarrete gibi iç güvenlik tecrübesi yüksek bir komutanın göreve gelmesi, Türk savunma şirketleri için yeni fırsatlar doğurabilir. Ayrıca, Güney Çin Denizi'ndeki gerilimlerin tırmanması, küresel tedarik zincirlerini etkileyerek Türkiye'yi de dolaylı yoldan etkileyebilir. Bölgede istikrarın sağlanması, Türkiye'nin Asya ile ticaretinde belirleyici olacaktır.
