FIFA, Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin (IOC) savaşla ilgili yaptırımların sona erdirilmesi yönündeki çağrısının ardından tüm Rus takımlarına yönelik yasağı kaldırmayı resmen gündemine alacak. Sky News'in ulaştığı bilgiye göre, dünya futbolunun yönetim organı, Ukrayna'nın işgalinin ardından uygulanan bu yasağın kaldırılmasını 5 Mart'taki toplantısında ele alacak. IOC, geçtiğimiz hafta tüm spor federasyonlarına Rus ve Belaruslu sporcuların uluslararası müsabakalara bireysel olarak katılımının önündeki engellerin kaldırılmasını tavsiye etmişti. Ancak bu karar, özellikle Ukrayna ve müttefikleri tarafından şiddetle eleştiriliyor.
Gelişmenin arka planı
FIFA, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin hemen ardından Şubat 2022'de tüm Rus milli takımlarını ve kulüplerini uluslararası müsabakalardan men etmişti. Bu yasak, Rusya'nın 2022 Dünya Kupası play-off'larına katılamamasına ve Rus kulüplerinin Avrupa kupalarından ihraç edilmesine yol açtı. Rusya Futbol Federasyonu, bu kararın siyasi olduğunu savunarak FIFA kararına CAS nezdinde itiraz etmiş ancak itiraz reddedilmişti.
IOC'nin 28 Şubat 2024'te yayımladığı bildiri, savaşın uzamasına rağmen sporcuların cezalandırılmaması gerektiği prensibine dayanıyor. Bildiride, "Hiçbir sporcu sırf pasaportu nedeniyle diskrimine edilmemelidir" ifadesi yer alıyor. Ancak IOC'nin bu tavsiyesi, özellikle Ukrayna'nın sert tepkisine yol açtı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rus sporcuların olimpiyatlara katılmasını "şiddetin meşrulaştırılması" olarak nitelendirdi.
Bölgesel ve küresel boyut
FIFA'nın bu hamlesi, uluslararası spor camiasında büyük yankı uyandırdı. Bir yandan sporun siyasetten ayrıştırılması gerektiğini söyleyenler, diğer yandan Rusya'nın savaş suçları işlediğine dair iddialar ve Ukrayna'nın yaşadığı insani kriz göz önüne alındığında, futbolun geri adım atması anlamlı bulunmuyor. İngiltere ve Polonya gibi ülkeler, Rus takımlarının geri dönüşüne şiddetle karşı çıkıyor. Polonya Futbol Federasyonu, "Rus takımlarının katılımı kabul edilemez" açıklamasını yaptı.
Öte yandan, FIFA'nın bu kararı alması halinde UEFA'nın da benzer bir adım atması bekleniyor. UEFA, Rusya'nın Avrupa Ligi ve Şampiyonlar Ligi'ne katılımını halen yasaklıyor. Ancak IOC'nin çağrısı, diğer spor dallarında da yaptırımların gevşetilmesine yol açabilir. Tenis, bisiklet ve eskrim gibi bazı branşlar, Rus sporcuları bireysel olarak turnuvalara kabul etmeye başlamıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin hem Rusya hem de Ukrayna ile olan ikili ilişkileri bağlamında önem taşıyor. Türkiye, savaşın başından itibaren arabulucu rolü üstlenirken, Rusya'ya yönelik yaptırımlara katılmamış; ancak uluslararası spor yasaklarını da aktif olarak desteklememişti. FIFA'nın yasağı kaldırması halinde, Rus takımlarının Türkiye'de hazırlık kampı yapma veya dostluk maçları düzenleme ihtimali gündeme gelebilir. Bu durum, Türkiye'nin spor diplomasisinde denge politikasını sürdürmesini gerektirecek. Aynı zamanda, Ukrayna ile ilişkileri zedelememek adına Türkiye'nin adımını dikkatli atması bekleniyor.
