Washington — ABD Senatosu, Batı Şeria'da öldürülen Amerikan vatandaşlarının ölümlerinin bağımsız olarak soruşturulmasını talep eden bir karar tasarısını 51'e karşı 47 oyla reddetti. Tasarıya karşı oy kullanan tek Demokrat Senatör John Fetterman oldu. Fetterman'ın bu tutumu, kendi seçmenlerinden biri olan ve Batı Şeria'da öldürülen Amerikalı bir aktivistin ölümünün soruşturulmasına karşı çıkması nedeniyle dikkat çekti. Söz konusu aktivist, Fetterman'ın Pensilvanya'dan seçmeniydi. Karar tasarısı, ABD'nin yurtdışında öldürülen vatandaşlarının ölümlerini soruşturmasını zorunlu kılmayı amaçlıyordu.
Oylamanın Arka Planı ve Fetterman'ın Tutumu
Senato'da yapılan oylamada, tasarı 47 lehte ve 51 aleyhte oyla reddedildi. Oylama sırasında çoğu Demokrat tasarıyı desteklerken, Fetterman tek başına karşı oy kullanan Demokrat oldu. Fetterman, daha önce de İsrail karşıtı olduğu iddia edilen pozisyonlara karşı çıkmasıyla biliniyordu. Ancak bu kez, kendi seçmeni olan bir Amerikalının ölümünün soruşturulmasına karşı çıkması, hem parti içinde hem de kamuoyunda tartışma yarattı. Tasarı, ABD'nin Batı Şeria'da öldürülen Amerikalıların ölümlerini soruşturmasını talep ediyordu. Öldürülen Amerikalılar arasında 2022'de öldürülen gazeteci Shireen Abu Akleh de bulunuyor. Abu Akleh, El Cezire muhabiriydi ve Cenin'de İsrail güçleri tarafından öldürülmüştü. Fetterman'ın seçmeni olan diğer Amerikalı ise 2023'te Batı Şeria'da öldürülen bir aktivistti. Bu kişinin kimliği tam olarak açıklanmasa da, Fetterman'ın kendi seçmeni olduğu belirtiliyor.
Oylama, Senato'da İsrail politikalarına yönelik artan bölünmeyi gözler önüne serdi. Demokrat Parti içinde İsrail'e yönelik eleştiriler giderek artarken, Fetterman gibi isimler İsrail yanlısı tutumlarını sürdürüyor. Fetterman, göreve geldiğinden bu yana İsrail'e güçlü destek veren bir çizgi izliyor. Bu tutumu, kendisini diğer Demokratlardan ayrıştırıyor. Tasarının reddedilmesi, ABD'nin Batı Şeria'daki vatandaşlarının ölümlerini soruşturma konusunda isteksiz olduğunu gösteriyor. İnsan hakları örgütleri, kararın ardından hayal kırıklıklarını dile getirdi. Öte yandan, İsrail yanlısı gruplar oylamayı memnuniyetle karşıladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Batı Şeria'da Amerikan vatandaşlarının öldürülmesi, ABD-İsrail ilişkilerinde hassas bir konu olarak öne çıkıyor. ABD yasaları, yurtdışında Amerikan vatandaşlarının öldürülmesi durumunda soruşturma açılmasını gerektirebiliyor. Ancak siyasi irade eksikliği, bu tür soruşturmaların açılmasını engelleyebiliyor. Bu oylama, ABD'nin Orta Doğu politikasında İsrail'e verdiği desteğin sorgulanmasına yol açtı. Özellikle Demokrat Parti içinde genç nesil ve ilerici kanat, İsrail'in Filistinlilere yönelik politikalarına daha eleştirel yaklaşıyor. Fetterman'ın tutumu ise partisinin ana akımından sapma olarak yorumlanıyor. Uluslararası alanda, ABD'nin çifte standart uyguladığı eleştirileri güçlenebilir. Batı Şeria'da artan şiddet olayları, bölgede istikrarsızlığı derinleştiriyor. ABD'nin tutumu, İsrail'in eylemlerine yeşil ışık yakıp yakmadığı sorusunu gündeme getiriyor. Bu oylama, ABD'nin insan hakları ve demokrasi söylemleriyle çeliştiği yönünde eleştirilere neden olabilir. Ayrıca, 2024 seçimleri öncesinde Demokrat Parti içindeki bölünmeyi artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin meselesinde tarihsel olarak Filistinlilerin yanında yer almış ve İsrail'in uluslararası hukuku ihlal eden eylemlerini kınamıştır. ABD Senatosu'nda yaşanan bu gelişme, Washington'un İsrail'e koşulsuz desteğinin sorgulanmaya başladığını gösteriyor. Türkiye açısından bu durum, ABD'nin Orta Doğu politikasında denge arayışına girebileceği anlamına gelebilir. Ancak tasarının reddedilmesi, mevcut ABD yönetiminin İsrail yanlısı tutumunu sürdürdüğünü ortaya koyuyor. Türkiye, Filistin konusunda uluslararası platformlarda aktif diplomasi yürütürken, ABD'nin bu tutumu Ankara'nın pozisyonunu güçlendirebilir. Bölgesel istikrar açısından, Batı Şeria'daki şiddetin artması Türkiye'nin güvenlik endişelerini derinleştirebilir. Ayrıca, ABD'nin çifte standart uyguladığı algısı, Türkiye'nin uluslararası arenada sesini yükseltmesine zemin hazırlayabilir.
