Fas Kralı VI. Muhammed, ülkenin ilk kadın başbakanı olarak Aziz Akhannouch'u atadı. Akhannouch, 2021 genel seçimlerinin ardından hükümeti kurmakla görevlendirildi ve Fas tarihinde bir kadın tarafından yönetilecek ilk hükümetin başbakanı oldu. Yeni hükümetin, 2030 FIFA Dünya Kupası ile bağlantılı milyarlarca dolarlık yatırım yapması ve enflasyonla mücadele, ücret artışı ve istihdam yaratma vaatlerini yerine getirmesi bekleniyor.
Gelişmenin Arka Planı
Aziz Akhannouch, 2021 yılında yapılan genel seçimlerde başkent Rabat'ta milletvekili seçildi ve Kral VI. Muhammed tarafından başbakan olarak atandı. Akhannouch, daha önce Tarım ve Balıkçılık Bakanı olarak görev yapmış ve ülkenin önde gelen iş insanlarından biri olarak biliniyor. Fas'ta 2011 yılında kabul edilen yeni anayasa ile başbakanın yetkileri artırılmış, kralın siyasi rolü sembolik hale getirilmişti. Ancak kral, hükümetin kurulması ve önemli atamalarda hâlâ belirleyici bir konumda bulunuyor.
Yeni hükümetin öncelikli gündem maddeleri arasında ekonomik reformlar yer alıyor. Fas ekonomisi, pandemi sonrası toparlanma sürecinde zorluklarla karşı karşıya. Ülkedeki enflasyon oranı son yıllarda artış gösterdi ve halkın alım gücü düştü. Hükümet, asgari ücrette artış yapmayı ve genç işsizliğini azaltmayı hedefliyor. Ayrıca, 2030 FIFA Dünya Kupası'na ev sahipliği yapacak olan Fas, bu organizasyon için büyük altyapı yatırımları planlıyor. Stadyum yenilemeleri, ulaşım ağlarının genişletilmesi ve turizm tesislerinin iyileştirilmesi bu yatırımların başında geliyor.
Aziz Akhannouch'un başbakanlığı, Fas siyasetinde bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Kadın bir başbakanın atanması, ülkedeki toplumsal cinsiyet eşitliği açısından sembolik bir adım olarak görülüyor. Ancak Akhannouch'un aynı zamanda zengin bir iş insanı olması, ekonomik politikaların iş dünyasıyla yakın ilişkiler içinde şekilleneceği yorumlarına neden oluyor. Muhalefet, hükümetin sosyal adalet ve gelir dağılımı konularında yeterince adım atmadığını eleştiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Fas, Kuzey Afrika'nın önemli aktörlerinden biri ve Afrika Birliği'nin aktif üyelerinden. Ülkenin 2030 FIFA Dünya Kupası'na ev sahipliği yapacak olması, bölgesel ve küresel düzeyde dikkat çekiyor. Fas, İspanya ve Portekiz ile birlikte ortak ev sahipliği yapacak. Bu organizasyon, Fas'ın uluslararası imajını güçlendirmeyi ve ekonomik kalkınmayı hızlandırmayı amaçlıyor. Ayrıca, Fas'ın Afrika'daki ticari ve siyasi etkisini artırma çabaları, özellikle Batı Afrika ülkeleriyle ilişkilerde kendini gösteriyor.
Fas'ın dış politikasında, Batı Sahra sorunu ve Avrupa Birliği ile ilişkiler önemli yer tutuyor. Yeni hükümetin bu konularda nasıl bir yol izleyeceği merak konusu. Fas, ABD'nin arabuluculuğuyla İsrail ile ilişkilerini normalleştirmiş ve bu adım, Arap dünyasında farklı tepkilere yol açmıştı. Yeni başbakanın bu süreçteki tutumu, ülkenin bölgesel ittifaklarını etkileyebilir. Ekonomik alanda ise Fas, Avrupa ve Afrika arasında bir köprü olma hedefini sürdürüyor. Yabancı yatırımları çekmek için reformlar yapmayı planlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fas'ta ilk kez bir kadının başbakan olarak atanması, Türkiye için doğrudan bir dış politika meselesi olmasa da, Akdeniz havzasındaki siyasi dengeler açısından izlenmeye değer. Türkiye ve Fas, tarihsel ve kültürel bağlara sahip, ancak son yıllarda özellikle Doğu Akdeniz ve Libya konularında farklı pozisyonlarda yer alabiliyor. Yeni hükümetin ekonomi odaklı gündemi, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri olumlu etkileyebilir. Ayrıca, 2030 Dünya Kupası yatırımları, Türk inşaat ve altyapı firmaları için fırsatlar sunabilir. Türkiye, Fas ile ilişkilerini dengeli tutarak bölgesel istikrara katkı sağlayabilir.
