Yeni bir araştırmaya göre, Z Kuşağı olarak bilinen 1997-2012 arası doğumlular, evliliğe en olumlu bakan nesil konumunda. Ankete katılan Z Kuşağı bireylerinin yaklaşık yüzde 72'si evlenmek istediğini belirtirken, bu oran diğer tüm nesillerin üzerinde yer alıyor. Araştırma, gençlerin artan ekonomik ve sosyal baskılara rağmen geleneksel aile kurumuna güçlü bir bağlılık gösterdiğini ortaya koyuyor.
Nesiller arası evlilik tutumu
Araştırma kapsamında Y Kuşağı (1981-1996), X Kuşağı (1965-1980) ve Baby Boomer (1946-1964) nesillerine mensup bireylere de aynı soru yöneltildi. Evlenme isteği oranı Z Kuşağı'nda yüzde 72 iken, bu oran Y Kuşağı'nda yüzde 65, X Kuşağı'nda yüzde 58 ve Baby Boomer neslinde yüzde 52 olarak ölçüldü. Z Kuşağı'nın evliliğe bakışındaki bu olumlu fark, son yıllarda sıkça tartışılan "gençler evlilikten uzaklaşıyor" tezini çürütüyor.
Sosyologlar, bu sonucu birkaç faktörle açıklıyor. Birincisi, Z Kuşağı'nın dijital çağda büyümesine rağmen yalnızlık ve istikrarsızlık duygularıyla başa çıkmak için geleneksel kurumlara yönelmesi. İkincisi, pandemi sonrası dönemde aile ve yakın ilişkilere verilen değerin artması. Üçüncüsü ise, ekonomik kriz ve belirsizlik ortamında evliliğin bir güvence kapısı olarak görülmesi. Uzmanlar, gençlerin romantik ilişkilerde uzun vadeli bağlılık arayışının arttığını vurguluyor.
Küresel eğilimler ve bölgesel farklılıklar
Benzer araştırmalar, Batı ülkelerinde de Z Kuşağı'nın evliliğe daha sıcak baktığını gösteriyor. ABD'de Pew Research Center'ın 2023 tarihli bir çalışması, 18-29 yaş arası bireylerin yüzde 69'unun evlenmeyi planladığını ortaya koymuştu. Avrupa'da ise özellikle Güney Avrupa ülkelerinde (İtalya, İspanya, Yunanistan) gençler arasında evlilik isteği daha yüksek. Buna karşın İskandinav ülkelerinde birlikte yaşama (cohabitation) tercihi öne çıkıyor; ancak yine de Z Kuşağı, önceki nesillere kıyasla evliliğe daha olumlu bakıyor.
Türkiye'de ise durum farklı bir seyir izliyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, son yıllarda evlenme sayısı azalırken boşanma sayısı artıyor. Ancak gençler arasında yapılan anketler, evlilik arzusunun güçlü olduğunu gösteriyor. Ekonomik sıkıntılar, işsizlik ve konut fiyatlarındaki artış, gençlerin evliliği ertelemesine yol açsa da, ideallerinde evlilik önemli bir yer tutuyor. Bu durum, Z Kuşağı'nın "evlenmek istiyorum ama şartlar elvermiyor" ikilemini yansıtıyor.
Uzmanlar, Z Kuşağı'nın evlilikten beklentilerinin de değiştiğini belirtiyor. Eşitlikçi roller, duygusal tatmin ve bireysel gelişim, gençlerin evlilikte aradığı temel unsurlar arasında. Ayrıca, Z Kuşağı daha geç yaşta evlenmeyi planlıyor; kariyer ve eğitim hedeflerini tamamladıktan sonra yuva kurmayı düşünüyor. Bu da ortalama evlilik yaşının yükselmesine neden oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Z Kuşağı'nın evliliğe olan ilgisi, Türkiye'nin demografik ve sosyal yapısı açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye'de genç nüfusun evlilik ve aile kurma eğilimi, uzun vadede nüfus artış hızını ve aile yapısını etkiler. Ekonomik zorluklar nedeniyle evliliği erteleyen gençler için istihdam ve konut politikaları kritik hale geliyor. Ayrıca, evlilik oranlarındaki düşüş, doğurganlık hızını da etkileyerek nüfusun yaşlanmasını hızlandırabilir. Hükümetin aile destek paketleri ve gençlere yönelik teşvikleri, bu eğilimi yönlendirmede belirleyici olacak. Küresel düzeyde ise, Z Kuşağı'nın muhafazakâr aile değerlerine dönüşü, Batı'da yükselen sağ popülizmin bir yansıması olarak okunabilir.
