Etiyopya hükümeti, Suudi Arabistan'da idam cezasına çarptırılan ve infaz edilme riskiyle karşı karşıya olan vatandaşları için “yoğun diplomatik ve konsolosluk çabalarını” sürdürdüğünü açıkladı. Uluslararası bir insan hakları örgütünün, Suudi Arabistan'da en az 58 Etiyopyalı göçmenin yakın zamanda idam edilme riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulunmasının ardından gelen bu açıklama, Etiyopya Dışişleri Bakanlığı tarafından yapıldı. Bakanlık, konuyla ilgili olarak Suudi makamlarıyla sürekli temas halinde olduklarını ve vatandaşların hukuki süreçlerinde destek sağlamak için çalıştıklarını belirtti.
Krallıktaki Etiyopyalı Göçmenlerin Kırılgan Durumu
Suudi Arabistan, onlarca yıldır yüz binlerce Etiyopyalı işçiye ev sahipliği yapıyor. Bu işçilerin büyük bir kısmı, ev işleri ve inşaat sektörü gibi düşük ücretli işlerde çalışıyor. Ancak, Suudi Arabistan'ın katı göçmenlik yasaları ve işverenler tarafından sık sık yaşanan suistimaller, Etiyopyalı göçmenleri oldukça kırılgan bir konuma getiriyor. Özellikle kadın göçmenler, fiziksel ve cinsel istismar gibi ciddi insan hakları ihlallerine maruz kalabiliyor.
Son yıllarda, Suudi Arabistan'ın idam cezalarını uygulama konusunda daha katı bir tutum sergilediği görülüyor. 2023 yılında ülkede 170'ten fazla idam cezası infaz edilirken, bu sayı 2024'te de artış gösterdi. İnsan hakları örgütlerine göre, yabancı uyruklu kişilerin Suudi Arabistan'da idam cezasına çarptırılma oranı, Suudi vatandaşlarına kıyasla orantısız bir şekilde yüksek. Bu durum, adil yargılanma hakkı ve yeterli hukuki temsilin olmaması gibi endişeleri de beraberinde getiriyor.
Yemen Savaşı ve Bölgesel Jeopolitik Bağlam
Etiyopya ile Suudi Arabistan arasındaki bu insani kriz, aynı zamanda daha geniş bölgesel jeopolitik dinamiklerin bir yansıması olarak da değerlendirilebilir. Her iki ülke, Yemen'deki iç savaşta farklı tarafları desteklemektedir. Suudi Arabistan, Yemen'deki uluslararası alanda tanınan hükümeti desteklerken, Etiyopya, Suudi Arabistan'ın müdahalesine karşı çıkan gruplarla yakın ilişkiler içinde olmuştur. Bu durum, zaman zaman iki ülke arasında gerginliğe yol açmıştır.
İnsan hakları örgütleri, Suudi Arabistan'ın Etiyopyalı göçmenlere yönelik muamelesinin, bu jeopolitik gerilimlerden etkilenmiş olabileceğini ileri sürüyor. Bununla birlikte, Etiyopya hükümetinin diplomatik çabaları, özellikle her iki ülkenin de üye olduğu Afrika Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi platformlarda, insani kaygıların jeopolitik anlaşmazlıkların önüne geçmesi gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin hem Suudi Arabistan hem de Etiyopya ile olan ikili ilişkileri bağlamında değerlendirilebilir. Türkiye, son yıllarda Afrika Boynuzu'nda etkinliğini artırırken, Etiyopya ile ekonomik ve askeri işbirliğini derinleştirmektedir. Öte yandan, Suudi Arabistan ile stratejik ortaklık ilişkileri bulunmaktadır. Türkiye'nin, bu tür insani krizlerde arabuluculuk yapma potansiyeli, özellikle Birleşmiş Milletler ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi platformlarda daha aktif bir rol üstlenmesine katkı sağlayabilir. Ayrıca, Türkiye'de de benzer şekilde idam cezasına karşı duyarlılık yüksek olduğundan, bu konu kamuoyunda ilgi uyandırabilir.
