Etiyopya'da 21 Haziran 2021'de yapılan genel seçimlerin kesin sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte, iktidardaki Refah Partisi'nin (Prosperity Party) ezici bir zafer kazanması bekleniyor. Başbakan Abiy Ahmed liderliğindeki parti, ülkenin siyasi sahnesinde on yılı aşkın bir süredir hakim konumda bulunuyor. Ancak bu seçimler, güvenlik zafiyetleri, bölünmüş bir muhalefet ve önemli bölgelerin oy kullanmasının engellenmesi gibi sorunlarla gölgelendi. Özellikle Tigray bölgesindeki çatışmalar nedeniyle bu bölge seçimlere katılamazken, Amhara ve Oromia gibi diğer bölgelerde de seçimler ertelendi ya da güvenlik gerekçesiyle sınırlı yapıldı.
Seçim Sürecinin Arka Planı ve Zorluklar
Etiyopya'da 2018'de başbakanlık koltuğuna oturan Abiy Ahmed, reformist söylemleriyle uluslararası kamuoyunda takdir toplamıştı. Ancak Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) ile yaşanan silahlı çatışma, ülkenin kuzeyinde insani krize yol açtı. Seçimlerin güvenli bir ortamda yapılmasını zorlaştıran bu durum, uluslararası gözlemciler tarafından da eleştirildi. Muhalefet partileri, seçimlerin adil olmadığını ve iktidar partisinin medyada aşırı yer aldığını öne sürse de, Refah Partisi'nin zaferi neredeyse kesin görülüyor.
Seçime katılım oranı düşük kaldı. 40 milyona yakın kayıtlı seçmenden sadece yarısının oy kullanabildiği tahmin ediliyor. Bunun nedenleri arasında Tigray'da devam eden savaş, Amhara ve Oromia'da artan etnik şiddet ve bazı bölgelerde seçimlerin ertelenmesi sayılabilir. Afar ve Somali gibi diğer bölgelerde ise oy verme işlemi sınırlı ölçüde gerçekleşti. Bu durum, Etiyopya'nın etnik temelli federal yapısındaki kırılganlıkları bir kez daha gün yüzüne çıkardı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Etiyopya, Doğu Afrika'da stratejik bir konuma sahip. Nil Nehri'nin kaynağını kontrol eden ülke, Mısır'la Büyük Etiyopya Rönesans Barajı (GERD) konusunda anlaşmazlık yaşıyor. Seçim sonuçlarının bu anlaşmazlığı doğrudan etkilemesi beklenmiyor, ancak Abiy'nin elini güçlendirebilir. Afrika Birliği, AB ve ABD seçim sürecine sınırlı ilgi gösterdi. ABD'nin Tigray konusunda yaptırım tehditleri, Etiyopya ile Batı arasındaki ilişkileri germiş durumda. Seçim sonrası Abiy yönetiminin, iç cepheyi sağlamlaştırarak dış politikada daha bağımsız bir çizgi izlemesi bekleniyor.
Ekonomik açıdan Etiyopya, yüksek dış borç ve döviz sıkıntısıyla karşı karşıya. Seçimlerin ardından reform beklentileri olsa da, mevcut siyasi istikrarsızlık yatırımcı güvenini zedeliyor. Özellikle Tigray'deki çatışmanın sona ermesi, ekonomik toparlanma için kritik öneme sahip.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Etiyopya ile tarihsel bağları ve Somali'deki askeri varlığı nedeniyle Doğu Afrika'da önemli bir aktör. Etiyopya'da siyasi istikrar, Türkiye'nin bölgedeki ekonomik ve askeri çıkarları açısından kritik. Abiy yönetiminin seçimlerden güçlenerek çıkması, Türkiye ile mevcut işbirliğini sürdürmesi muhtemel. Ancak Tigray krizi, Türkiye'nin bölgesel itibarı için risk oluşturuyor. Ankara, çatışmanın sona ermesi için arabuluculuk rolü oynayabilir. Ayrıca baraj anlaşmazlığında Mısır ile Türkiye arasındaki gerilim, Etiyopya'ya yönelik politikaları şekillendirebilir. Kısacası, Etiyopya seçim sonuçları, Türkiye'nin Afrika Boynuzu stratejisi için bir fırsat penceresi sunuyor.
