Etiyopya hükümet güçleri ve müttefik milisler, cumartesi günü Eritre sınırı yakınındaki stratejik Adigrat kentine girdi. Bu gelişme, Eritre askerlerinin kentten püskürtülmesinden günler sonra yaşandı. Üç yerel sakinin aktardığına göre, hükümet güçleri kentin kontrolünü tam olarak sağladı. Adigrat, Tigray bölgesinin kuzeyinde, Eritre sınırına yakın kritik bir konumda bulunuyor ve son haftalarda şiddetli çatışmalara sahne oldu.
Çatışmaların arka planı ve Adigrat'ın önemi
Adigrat, Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) ile Etiyopya merkezi hükümeti arasındaki çatışmalarda stratejik bir merkez olarak öne çıkıyor. Kasım 2020'de başlayan ve kısa sürede tüm Tigray bölgesine yayılan çatışmalar, binlerce sivilin ölümüne ve yüz binlerce kişinin yerinden edilmesine yol açtı. Eritre ordusu, çatışmaların başlangıcından itibaren Etiyopya hükümet güçlerine destek vererek bölgeye asker göndermişti. Ancak son dönemde Eritre güçlerinin Adigrat'tan çekildiği veya püskürtüldüğü yönünde haberler geliyordu. Cumartesi günü Etiyopya güçlerinin kente girmesi, Eritre askerlerinin bölgeden tamamen çıkarıldığına işaret ediyor.
Yerel kaynaklar, hükümet güçlerinin kente sabah saatlerinde girdiğini ve halkın bir kısmının güvenlik endişesiyle evlerinden ayrıldığını belirtiyor. Adigrat'ta iletişim hatlarının kısmen kesik olduğu ve bölgeye insani yardım ulaştırılmasında zorluklar yaşandığı ifade ediliyor. Kentin kontrolünün kimde olduğu konusunda çelişkili bilgiler olsa da, hükümet yanlısı güçlerin üstünlük sağladığı görülüyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Etiyopya ile Eritre arasındaki sınır bölgesi, Afrika Boynuzu'nda istikrar açısından büyük önem taşıyor. Eritre'nin Tigray çatışmasına doğrudan müdahil olması, bölgesel güç dengelerini değiştirdi. Etiyopya hükümeti, Eritre askerlerinin varlığını uzun süre reddetmiş, ancak uluslararası baskılar sonucu bu durumu kabul etmek zorunda kalmıştı. Adigrat'ın geri alınması, Etiyopya merkezi hükümeti için sembolik ve askeri bir zafer olarak yorumlanıyor. Ancak TPLF güçlerinin bölgede hâlâ aktif olduğu ve çatışmaların sona ermediği belirtiliyor.
Birleşmiş Milletler ve uluslararası insani yardım kuruluşları, Tigray'de ciddi bir insani krizin yaşandığı uyarısında bulunuyor. Bölgeye yardım ulaştırılması için güvenli geçiş koridorları oluşturulması çağrıları sürüyor. Adigrat gibi stratejik kentlerin el değiştirmesi, insani erişimi daha da zorlaştırabilir. Ayrıca Eritre'nin askeri müdahalesi, Etiyopya ile Eritre arasındaki ilişkileri yeniden gerginleştirdi. 2018'de imzalanan barış anlaşmasıyla normale dönen ilişkiler, Tigray çatışmasıyla yeniden sarsıldı.
Uluslararası toplum, taraflara itidal çağrısında bulunurken, özellikle ABD ve Avrupa Birliği, çatışmanın sona ermesi için diplomatik girişimlerini sürdürüyor. Ancak sahadaki gelişmeler, çatışmaların kısa vadede sona ermeyeceğini gösteriyor. Etiyopya hükümeti, Tigray bölgesinde kontrolü sağlamak için askeri operasyonlarını sürdürüyor. Bölgede istikrarın sağlanması, Afrika Boynuzu'nun genel güvenliği için kritik.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afrika Boynuzu'nda artan diplomatik ve ekonomik varlığıyla biliniyor. Etiyopya, Türkiye'nin Afrika'daki en önemli ticari ortaklarından biri. Adigrat'taki çatışmalar ve Eritre'nin askeri müdahalesi, bölgede istikrarsızlığı artırarak Türkiye'nin ekonomik çıkarlarını ve yatırımlarını riske atabilir. Ayrıca Türkiye, bölgesel barış ve istikrarın korunmasına yönelik diplomatik çabalara destek veriyor. Etiyopya hükümeti ile iyi ilişkileri olan Türkiye'nin, çatışmanın çözümünde arabuluculuk rolü üstlenmesi beklenebilir. Ancak Eritre ile de ilişkileri bulunan Türkiye'nin dengeli bir politika izlemesi gerekiyor. Bölgedeki gelişmeler, Türkiye'nin Afrika Boynuzu politikasını gözden geçirmesini gerektirebilir.
