Eski Tayland Başbakanı Thaksin Shinawatra, kraliyet affı kapsamında erken tahliye edildi. 76 yaşındaki milyarder popülist lider, geçen ay Bangkok'taki bir cezaevinden çıkarken kendisini destekleyen kalabalıklar tarafından coşkuyla karşılanmıştı. Thaksin, 15 yılı aşkın sürgün hayatının ardından Ağustos 2023'te ülkesine dönmüş ve kısa bir süre cezaevinde kaldıktan sonra sağlık sorunları gerekçesiyle hastaneye sevk edilmişti. Tayland Kralı Maha Vajiralongkorn'un imzaladığı aftan yararlanan Thaksin, denetimli serbestlik süresinin dolmasını beklemeden özgürlüğüne kavuştu.
Thaksin Shinawatra'nın Tayland siyasetindeki yeri
Thaksin Shinawatra, 2001-2006 yılları arasında Tayland'ın başbakanlığını yapmıştı. Kırsal kesimdeki yoksul halka yönelik sağlık ve tarım politikalarıyla büyük bir popülerlik kazanan Thaksin, aynı zamanda medya ve telekomünikasyon sektörlerindeki dev şirketleriyle milyarlarca dolarlık servet biriktirmişti. 2006 yılında askeri darbeyle devrilen lider, yolsuzluk suçlamalarıyla yargılanmış ve kendisi yurtdışındayken iki yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. 2008'den bu yana sürgünde yaşayan Thaksin, Birleşik Arap Emirlikleri ve İngiltere'de ikamet etmişti.
Geçen yıl Ağustos ayında Tayland'a dönen Thaksin, hemen tutuklanmış ve sekiz yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Ancak kraliyet affıyla cezası bir yıla indirilmişti. Thaksin, sağlık sorunları nedeniyle sadece bir gece cezaevinde kalmış, ardından polis hastanesine nakledilmişti. O dönemde 22 koltuklu bir süitte tedavi gördüğü iddia edilen eski başbakan, Şubat ayında şartlı tahliye edilmişti. Şimdi ise kraliyet affıyla tamamen özgürlüğüne kavuştu.
Bölgesel ve küresel boyut
Thaksin'in erken tahliyesi, Tayland'da siyasi kutuplaşmanın yeniden alevlenmesine neden olabilir. Thaksin ve kızı Paetongtarn Shinawatra'nın liderliğini yaptığı Pheu Thai Partisi, mevcut hükümetin en büyük ortağı konumunda. Ancak muhalefet, Thaksin'in ayrıcalıklı muamele gördüğünü ve askeri elitlerle bir anlaşma yaptığını iddia ediyor. Thaksin, hastanede kaldığı süre boyunca Kamboçya eski Başbakanı Hun Sen ile görüşmüş ve bölgesel diplomasiye aktif katılım sinyali vermişti. Güneydoğu Asya'da otoriterleşme eğilimlerinin arttığı bir dönemde, Thaksin'in affı, Tayland'da yargı bağımsızlığı ve demokrasi tartışmalarını da beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tayland'da yaşanan bu siyasi gelişme, Türkiye'nin Güneydoğu Asya'daki ekonomik ve diplomatik çıkarları açısından dolaylı öneme sahiptir. Thaksin, kriz dönemlerinde medyayı kontrol etme ve popülist politikalar uygulama konusunda benzer özellikler taşıdığı için, Türk kamuoyunda Tayland siyasetine yönelik ilgi artabilir. Türkiye, ASEAN ülkeleriyle ticaret hacmini genişletmeye çalışırken, bölgedeki siyasi istikrar önemli bir faktördür. Thaksin'in özgürlüğüne kavuşması, Tayland'da iç siyasi dengeleri değiştirebilir ve bu da Türkiye'nin bölgeye yönelik dış politika stratejilerinde dikkate aldığı bir unsur olabilir. Ancak doğrudan bir etkiden söz etmek güçtür.
