Çin'in orta kesimindeki Jiangxi eyaletinde, Saudel Tayfunu'nun tetiklediği şiddetli sel ve toprak kayması sonucu en az bir kişi hayatını kaybetti, 11 kişi ise kayboldu. Yetkililer, cumartesi günü yerel saatle sabah 04.00 sularında meydana gelen toprak kaymasının, dağlık bir bölgede yer alan Gaoping kasabasını vurduğunu açıkladı. Bölgede günlerdir etkili olan sağanak yağışlar, toprağın suya doymasına ve heyelan riskinin artmasına yol açtı. Kurtarma ekipleri, enkaz altında kalanlara ulaşmak için çalışmalarını sürdürüyor.
Sel Felaketinin Boyutları ve Kurtarma Çalışmaları
Saudel Tayfunu, geçtiğimiz hafta boyunca Çin'in güney ve orta kesimlerinde etkili oldu. Tayfunun getirdiği aşırı yağışlar, nehirlerin taşmasına ve geniş tarım arazilerinin sular altında kalmasına neden oldu. Jiangxi eyaleti başta olmak üzere Hunan, Guangdong ve Guangxi bölgelerinde binlerce kişi tahliye edildi. Yerel yönetimler, sel sularının yükselmeye devam ettiğini ve kritik seviyelerin aşıldığını bildirdi.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, felaket bölgesine acil yardım gönderilmesi talimatı verdi. Merkezi hükümet, bölgeye kurtarma ekipleri, tıbbi malzeme ve geçici barınma desteği sağladı. Ancak, yoğun yağışın devam etmesi ve bazı yolların kapanması nedeniyle yardım çalışmalarının güçlükle ilerlediği belirtiliyor. Yetkililer, kayıp 11 kişiyi bulmak için arama kurtarma çalışmalarının aralıksız sürdüğünü, ancak umutların azaldığını ifade etti.
Meteoroloji uzmanları, Saudel Tayfunu'nun bölgede nadir görülen bir yavaşlama gösterdiğini ve bu nedenle yağışın uzun süreli olduğunu vurguladı. İklim değişikliğinin etkisiyle Asya'da tayfunların sıklığı ve şiddetinin arttığına dikkat çekiliyor. Çin'in güney kıyıları, her yıl haziran-ekim ayları arasında tayfun sezonuna giriyor; ancak bu yıl yağış rejiminin alışılmadık derecede yoğun olduğu kaydediliyor.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Çin, dünyanın en büyük imalat ve tarım üreticilerinden biri. Sel felaketleri, özellikle pirinç ve sebze üretiminde ciddi kayıplara yol açarak küresel gıda fiyatlarını dolaylı yoldan etkileyebiliyor. Jiangxi eyaleti, ülkenin önemli tarım merkezlerinden biri konumunda. Sel sularının tarım arazilerini sular altında bırakması, hem yerel halkın geçim kaynaklarını hem de ulusal gıda arzını tehdit ediyor.
Öte yandan, Çin'in altyapı ağının sel karşısındaki dayanıklılığı sorgulanıyor. Son yıllarda hızlı kentleşme ve baraj inşaatları, doğal su akışını değiştirerek sel riskini artırabiliyor. Uzmanlar, iklim uyum stratejilerinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Uluslararası toplum, Çin'e taziye mesajları göndererek dayanışma gösterisinde bulundu. Birleşmiş Milletler, afet riskini azaltma çağrısı yaptı.
Saudel Tayfunu, sadece Çin'i değil, komşu ülkeleri de etkiledi. Tayfunun rotası, Vietnam ve Filipinler'de de sel ve heyelanlara neden oldu. Bölgesel işbirliği mekanizmaları, afet yönetimi konusunda ortak hareket etme ihtiyacını bir kez daha ortaya koydu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'deki sel felaketi, doğrudan Türkiye'yi etkilememekle birlikte, küresel iklim krizinin sınır tanımaz etkilerini gösteriyor. Türkiye, son yıllarda sel, yangın ve kuraklık gibi aşırı hava olaylarıyla mücadele ediyor. Çin'in deneyimi, afet öncesi hazırlık ve altyapı dayanıklılığının önemini vurguluyor. Ayrıca, küresel tedarik zincirlerinde yaşanabilecek aksamalar, Türkiye'nin ihracat ve ithalat dengelerini dolaylı yoldan etkileyebilir. Türkiye, afet yönetimi ve iklim uyumu konusunda uluslararası işbirliğine açık olmalı ve dirençli altyapı yatırımlarına hız vermelidir.
