Siyasi kampanyaların geleneksel kitabı artık rafa kalktı. Sosyal medya fenomenleri, podcast yayıncıları ve yapay zeka araçları, siyasi iletişimin kurallarını kökten değiştiriyor. Artık adayların kapı kapı dolaşması, televizyon reklamlarına milyonlar harcaması ya da klasik mitingler düzenlemesi yeterli değil. Siyaset, tamamen dijital bir arenaya taşınmış durumda.
Gelişmenin arka planı
Son on yılda, özellikle genç seçmenler arasında geleneksel medyaya olan güven ciddi şekilde azaldı. Bunun yerine, takipçi kitlesiyle doğrudan ilişki kuran influencer'lar, siyasi mesajların taşıyıcısı haline geldi. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri'nde 2020 başkanlık seçimlerinde TikTok ve Instagram fenomenleri, adayların politikalarını kendi dilleriyle anlatarak milyonlarca gence ulaştı. Bu durum, Avrupa'da da benzer şekilde görüldü. Fransa'da cumhurbaşkanlığı seçimlerinde adaylar, YouTube kanallarında uzun söyleşiler yaparken, Almanya'da podcast'ler siyasi tartışmaların merkezi oldu. Yapay zeka ise bu dönüşümün en çarpıcı unsuru. Artık kampanya ekipleri, seçmenlerin duyarlılıklarını analiz etmek, kişiselleştirilmiş reklam oluşturmak ve hatta deepfake videolarla rakipleri karalamak için AI kullanıyor. 2024 yılı itibarıyla, Hindistan ve Brezilya gibi ülkelerde AI ile üretilen sesli mesajlar, seçmenlere doğrudan ulaşmak için kullanılıyor. Ancak bu teknolojilerin beraberinde getirdiği dezenformasyon riski, demokratik süreçleri tehdit ediyor. Uzmanlar, yapay zeka okuryazarlığının artırılması gerektiğini vurguluyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu dönüşüm sadece gelişmiş ülkelerle sınırlı değil. Küresel ölçekte, otoriter rejimler de yeni teknolojileri kendi lehlerine kullanıyor. Örneğin, Rusya ve Çin, AI destekli botlar ve sosyal medya manipülasyonu ile kamuoyunu yönlendiriyor. Öte yandan, demokratik ülkelerde bu araçlar, seçimlere katılımı artırmak için de kullanılıyor. İngiltere'de yerel seçimlerde, podcast'ler aracılığıyla genç seçmenlere ulaşma oranı yüzde 40 arttı. Afrika'da ise mobil teknolojiler ve WhatsApp grupları, kampanyaların ana platformu haline geldi. Nijerya'da 2023 genel seçimlerinde, adayların TikTok videoları milyonlarca kez izlendi. Bu, siyasetin küresel bir gösteriye dönüştüğünün kanıtı. Ancak bu durum, siyasetin ciddiyetini kaybetmesi endişesini de beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de siyasi kampanyalar benzer bir dönüşümden geçiyor. Özellikle 2023 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde adaylar, YouTube canlı yayınları ve Instagram hikayeleriyle genç seçmenlere ulaşmaya çalıştı. Ancak Türkiye'de sosyal medya kullanımı yüksek olsa da, yapay zeka tabanlı kampanya araçlarının kullanımı henüz emekleme aşamasında. Bu durum, Türk siyasetçiler için bir fırsat penceresi sunuyor: Erken adaptasyon, seçimlerde belirleyici avantaj sağlayabilir. Öte yandan, deepfake ve dezenformasyon tehdidi, Türkiye'nin hassas siyasi ortamında ek riskler yaratıyor. Düzenleyici çerçevenin güçlendirilmesi ve medya okuryazarlığı eğitimleri, bu sürecin sağlıklı yönetilmesi için kritik önem taşıyor. Türkiye, bu küresel eğilimin hem fırsatlarından hem de risklerinden etkilenecek.
