Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett, 2022 sonlarında İran'daki hükümet karşıtı protestolara destek vermek amacıyla ülkeye Starlink uydu internet alıcıları kaçırdığını itiraf etti. Bennett, İngiliz The Sunday Telegraph gazetesine verdiği röportajda, protestocuların internet sansürünü aşmasına yardımcı olmak için bu operasyonu yürüttüğünü belirtti. İran yönetimi ise iddiaları sert dille reddederken, konu Tel Aviv ile Tahran arasındaki siber savaşın yeni bir boyutunu gözler önüne serdi.
Gelişmenin arka planı
Eylül 2022'de İran'da 22 yaşındaki Mahsa Amini'nin başörtüsü kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybetmesi, ülke genelinde geniş çaplı protestolara yol açtı. Gösteriler kısa sürede siyasi bir harekete dönüştü. İran yönetimi, sosyal medyayı ve internet erişimini kısıtlayarak olayları kontrol altına almaya çalıştı.
Naftali Bennett, bu ortamda devreye girdi. Bennett, röportajda şunları söyledi: "İran'da çok sayıda Starlink terminali konuşlandırdık. Bugün İran'da hâlâ faaliyette olan binlerce terminal var." Starlink, SpaceX'in uydu tabanlı internet hizmeti ve sağlam altyapısıyla biliniyor. Bennett, cihazların İran'daki protestoculara nasıl ulaştırıldığına dair ayrıntı vermedi. Ancak konuşması, İsrail'in bölgedeki siber yeteneklerini bir kez daha gösterdi.
Bölgesel veya küresel boyut
Bennett'in itirafı, İsrail ile İran arasındaki gizli savaşın yeni bir cephesini ortaya koyuyor. İki ülke yıllardır birbirlerine karşı siber saldırılar, suikastler ve sabotaj eylemleri yürütüyor. İran, nükleer tesislerine yönelik siber saldırılar ve bilim insanlarına düzenlenen suikastlerden İsrail'i sorumlu tutuyor. İsrail ise İran'ın bölgedeki vekil güçleri ve nükleer programından endişe duyuyor.
Starlink cihazlarının kaçırılması, İran'ın internet sansürünü delmeye yönelik bir çaba olarak değerlendiriliyor. İran, 2022 protestoları sırasında interneti neredeyse tamamen kesmişti. Starlink, bu tür durumlarda kullanıcılara kesintisiz erişim sağlayabiliyor. Elon Musk, Eylül 2022'de İran'da Starlink'i aktifleştirdiğini duyurmuştu. Ancak kaçak cihazların varlığı, İran yönetiminin kısıtlamalarına rağmen teknolojinin ülkeye girdiğini gösteriyor.
İran hükümeti, Starlink terminallerini yasa dışı ilan etti ve kullanıcılarına ağır cezalar öngörüyor. Tahran yönetimi, cihazların "düşman unsurlar" tarafından kaçırıldığını ve ülkenin dijital egemenliğine tehdit oluşturduğunu savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bennett'in açıklamaları, Türkiye'nin yakın çevresinde yürütülen siber ve hibrit savaşın boyutunu ortaya koyuyor. İran ile komşu olan Türkiye, bu tür operasyonların bölgesel istikrarsızlığı derinleştirebileceği endişesini taşıyor. Aynı zamanda Starlink benzeri teknolojilerin, İran sınırındaki sığınmacı akınları ve terör gruplarının iletişiminde kullanılma riski bulunuyor. Türkiye, dijital egemenlik kavramına önem verirken, uydu internet hizmetlerinin denetimsiz yayılmasına karşı önlem almayı sürdürüyor. Bu olay, Ankara'nın bölgede istikrar ve güvenlik politikalarını yeniden değerlendirmesine neden olabilir.
