Ermenistan, 20 Haziran Pazar günü, ülkenin bağımsızlık tercihi olarak nitelendirilen erken genel seçimler için sandık başına gitti. Başbakan Nikol Paşinyan liderliğindeki mevcut hükümet, Rusya'dan gelen artan baskıya karşı Moskova ile bağlarını gevşetme ve Batı ile iş birliğini derinleştirme arayışında. Fransa 24 muhabiri Olivia Bizot'un aktardığına göre, seçmenler bu oylamayı büyük ölçüde 'bağımsızlık referandumu' olarak değerlendiriyor. Seçimler, ülkenin jeopolitik yönünü belirlemesi açısından kritik bir dönemeç olarak görülüyor.
Seçimlerin Arka Planı: Dağlık Karabağ Savaşı ve Siyasi Kriz
Ermenistan'da erken seçim kararı, 2020 yılında Dağlık Karabağ'da Azerbaycan ile yaşanan 44 günlük savaşın ardından patlak veren siyasi kriz sonucu alındı. Savaşın yenilgiyle sonuçlanmasının ardından, Paşinyan hükümeti hem muhalefetin hem de kamuoyunun yoğun eleştirilerine maruz kaldı. Muhalefet, Başbakan Paşinyan'ı savaşta başarısız olmakla suçlarken, ülkede aylar süren protestolar yaşandı. Paşinyan, istifası yönündeki çağrılara direnerek ülkeyi erken seçime götürme kararı aldı. Seçimlerde, Paşinyan'ın 'Sivil Sözleşme' ittifakı, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan liderliğindeki 'Ermenistan' ittifakı ve diğer muhalefet partileri yarışıyor. Koçaryan, Dağlık Karabağ'ın eski liderlerinden ve Rusya yanlısı bir figür olarak öne çıkıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Rusya-Batı Rekabeti
Ermenistan seçimleri, bölgesel güç dengesi açısından da büyük önem taşıyor. Rusya, Ermenistan'ın geleneksel müttefiki ve Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) üyesi olarak ülkede askeri üs bulunduruyor. Ancak Paşinyan hükümetinin Batı ile yakınlaşma çabaları, Moskova'yı rahatsız ediyor. Öte yandan, Avrupa Birliği ve ABD, Ermenistan'da reformları ve demokratikleşmeyi destekliyor. Seçim sonuçları, ülkenin AB ile imzaladığı Kapsamlı ve Gelişmiş Ortaklık Anlaşması'nın (CEPA) geleceği ve Rusya liderliğindeki Avrasya Ekonomik Birliği'ndeki konumu üzerinde belirleyici olacak. Ayrıca, İran ve Türkiye gibi bölgesel aktörler de gelişmeleri yakından izliyor. Türkiye ile Ermenistan arasındaki sınır kapalı olmakla birlikte, normalleşme sürecine dair bazı sinyaller mevcut.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ermenistan'daki seçimler, Türkiye'nin Kafkasya politikası açısından kritik bir öneme sahiptir. Seçimlerden çıkacak sonuç, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin seyrini de etkileyebilir. Paşinyan'ın Batı yanlısı politikaları, Türkiye ile normalleşme adımlarını hızlandırabilirken, Koçaryan'ın zaferi Rusya'ya daha bağımlı bir Ermenistan anlamına gelebilir. Bu durum, Azerbaycan ile imzalanan Dağlık Karabağ ateşkesinin kalıcılığı ve bölgesel istikrar açısından belirleyici olacaktır. Türkiye, Kafkasya'da barış ve iş birliğinden yana bir tutum sergilese de, Ermenistan'ın Rusya ile bağlarını sürdürmesi Ankara'nın çıkarlarıyla çelişebilir. Dolayısıyla, seçim sonuçları Türk dış politikasının Kafkasya stratejisini şekillendiren önemli bir faktör olacaktır.
